TALLAHASSEE – De Amerikaanse staat Florida voert de strijd tegen grote technologiebedrijven en kunstmatige intelligentie verder op. Onder leiding van de Republikeinse justitieminister James Uthmeier worden juridische procedures gevoerd tegen onder meer OpenAI en Meta. Florida wil dat ontwikkelaars van kunstmatige intelligentie meer verantwoordelijkheid dragen voor de mogelijke schadelijke gevolgen van hun technologie, vooral wanneer kinderen daarbij betrokken zijn.
De aanpak van Florida is opvallend omdat de Republikeinse regering van president Donald Trump juist voorstander is van zo weinig mogelijk beperkingen voor de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. Gouverneur Ron DeSantis en Uthmeier kiezen een andere koers en vinden dat de overheid moet ingrijpen wanneer technologie volgens hen de veiligheid van burgers bedreigt.
Rechtszaak tegen OpenAI en Sam Altman
In juni begon Florida een civiele rechtszaak tegen OpenAI en topman Sam Altman. Volgens Uthmeier heeft het bedrijf ChatGPT op de markt gebracht terwijl het onvoldoende duidelijk zou hebben gewaarschuwd voor de risico's van de technologie.
De staat beschuldigt OpenAI ervan consumenten te hebben misleid over de veiligheid van het product. Daarbij wordt onder meer gewezen op mogelijke risico's voor minderjarigen en mensen in kwetsbare situaties.
Florida heeft daarnaast een strafrechtelijk onderzoek ingesteld naar aanleiding van een schietpartij op Florida State University in april 2025. Volgens de autoriteiten zou de verdachte voorafgaand aan de aanval gebruik hebben gemaakt van ChatGPT.
OpenAI heeft de verantwoordelijkheid voor de schietpartij van de hand gewezen en benadrukt dat het bedrijf werkt aan veiligheidsmaatregelen. De beschuldigingen van Florida zijn onderwerp van juridische procedures en vormen geen vastgestelde rechterlijke conclusies.
Strengere regels voor AI-chatbots
Uthmeier wil dat bedrijven onder bepaalde omstandigheden juridisch verantwoordelijk kunnen worden gehouden wanneer hun AI-systemen worden gebruikt bij strafbare feiten. Hij werkt daarom aan voorstellen voor nieuwe wetgeving.
Volgens de justitieminister mogen technologiebedrijven zich niet automatisch aan aansprakelijkheid onttrekken wanneer hun producten een rol spelen bij ernstige misdrijven.
Ook wil Florida voorkomen dat AI-chatbots zich tegenover minderjarigen gedragen als menselijke vrienden of vertrouwenspersonen. Uthmeier vreest dat dergelijke systemen emotionele afhankelijkheid kunnen veroorzaken en kinderen kunnen blootstellen aan schadelijke adviezen.
Sociale media onder vuur
De strijd beperkt zich niet tot OpenAI. Florida voert ook juridische procedures tegen Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram, en tegen communicatieplatform Discord.
De staat wil strengere maatregelen om kinderen te beschermen tegen online uitbuiting, verslavende toepassingen en schadelijke inhoud.
Uthmeier heeft onlangs de zogenoemde Safe Screens Act voorgesteld. Daarin staan onder meer strengere leeftijdscontroles bij het downloaden van apps, ouderlijke toestemming en beperkingen voor het gebruik van sociale media door minderjarigen.
Het voorstel voorziet bovendien in een dagelijkse schermtijdlimiet van twee uur voor bepaalde minderjarige gebruikers. Functies zoals automatisch afspelende video's en eindeloos scrollen zouden standaard moeten worden uitgeschakeld, tenzij ouders daar toestemming voor geven.
Ook AI inzetten tegen criminaliteit
Opvallend is dat Florida kunstmatige intelligentie niet volledig afwijst. Uthmeier heeft bekendgemaakt dat zijn ministerie AI juist inzet om mogelijke kindermisbruikers op internet op te sporen.
Een speciale onderzoekseenheid richt zich op sociale media, online games en chatdiensten. AI-systemen kunnen volgens de justitieminister grote hoeveelheden berichten analyseren en verdachte gedragspatronen herkennen.
De technologie moet onderzoekers helpen sneller mogelijke strafbare activiteiten te signaleren. Uthmeier benadrukt daarmee dat kunstmatige intelligentie volgens hem nuttig kan zijn, zolang de toepassingen voldoende veilig zijn.
Verdeeldheid binnen Republikeinse Partij
De aanpak van Florida legt een belangrijk verschil bloot binnen de Republikeinse Partij. President Trump wil voorkomen dat uiteenlopende regels van afzonderlijke staten de Amerikaanse AI-industrie afremmen. Zijn regering ziet technologische ontwikkeling als essentieel voor de concurrentiepositie tegenover China.
DeSantis en Uthmeier vinden daarentegen dat bescherming van consumenten en minderjarigen zwaarder moet wegen wanneer nieuwe technologie risico's met zich meebrengt.
Ook deskundigen zijn verdeeld. Voorstanders van strengere regelgeving wijzen op de snelheid waarmee AI zich ontwikkelt en de beperkte mogelijkheden om schadelijke toepassingen achteraf te corrigeren. Critici waarschuwen dat te vergaande regels innovatie kunnen belemmeren en dat wetgeving zorgvuldig moet worden opgesteld.
Politieke strijd richting verkiezingen
De discussie speelt bovendien een rol in de verkiezingen van 3 november. Uthmeier, die eerder stafchef van gouverneur DeSantis was, probeert een volledige termijn als justitieminister te winnen. Zijn Democratische tegenstander is José Javier Rodríguez.
De juridische strijd met grote technologiebedrijven heeft Uthmeier landelijke bekendheid gegeven. Tegelijkertijd roept zijn aanpak vragen op over de grenzen van overheidsingrijpen en de verantwoordelijkheid van bedrijven voor het gedrag van gebruikers.
De uitkomst van de rechtszaken en de voorgestelde wetgeving kan gevolgen hebben die verder reiken dan Florida. Daarmee groeit de discussie over de vraag hoeveel vrijheid AI-bedrijven moeten krijgen en wanneer overheden verplicht zijn in te grijpen.
