KERSTSJK – Bij de zware Oekraïense aanval op de Krimbrug zijn raketten ingezet van het Nederlandse defensiebedrijf Destinus, dat onder meer in Hengelo wapens produceert voor Oekraïne. Volgens de fabrikant hebben zeven Ruta-kruisraketten de strategisch belangrijke brug tussen Rusland en het bezette schiereiland de Krim getroffen. Een groot gedeelte van de autobrug is ingestort en in de Straat van Kertsj terechtgekomen. Het autoverkeer is volledig stilgelegd. De aanval betekent een zware militaire en symbolische tegenslag voor de Russische president Vladimir Poetin, die de brug na de annexatie van de Krim liet bouwen.

De aanval vond plaats in de nacht van maandag 16 op dinsdag 17 november, nadat Oekraïne de verbinding een dag eerder ook al had aangevallen. Volgens president Volodymyr Zelensky was het de laatste fase van een omvangrijke militaire operatie die verschillende weken in voorbereiding was.

De Oekraïense veiligheidsdienst SBU en de generale staf van de strijdkrachten waren verantwoordelijk voor de planning en uitvoering. Daarbij werden verschillende soorten drones, kruisraketten en andere wapens ingezet om de zwaar verdedigde brug te raken.

Op beelden die dinsdag werden verspreid, is te zien dat een deel van de wegconstructie is ingestort. Grote brokstukken liggen in het water en ook de scheepvaart door de Straat van Kertsj wordt gehinderd. Rusland heeft bevestigd dat de brug opnieuw is aangevallen. De volledige omvang van de constructieve schade is nog niet onafhankelijk vastgesteld.

Zeven Ruta-raketten van Nederlands defensiebedrijf

De Nederlandse betrokkenheid bij de aanval is bijzonder opvallend. Defensiebedrijf Destinus, met een belangrijke vestiging in Hengelo, maakte dinsdag bekend dat zeven van zijn Ruta-kruisraketten de Krimbrug hebben getroffen.

Volgens het bedrijf waren de wapens betrokken bij de aanval waarbij een brugdeel instortte. Daarnaast werden onbemande systemen van Destinus ingezet om de Russische luchtverdediging te bestrijden.

De Ruta is een door Destinus ontwikkeld onbemand aanvalswapen dat zowel als langeafstandsdrone als lichte kruisraket wordt aangeduid. Het toestel heeft vaste vleugels en wordt aangedreven door een kleine straalmotor.

Daarmee verschilt het aanzienlijk van de bekende kleine drones met vier propellers. De Ruta kan over grote afstanden vliegen en een explosieve lading vervoeren.

Destinus produceert dergelijke wapens in Nederland en levert ze aan Oekraïne. Het bedrijf heeft ook vestigingen in andere Europese landen en Oekraïne. Hoewel vaststaat dat Ruta-systemen van de fabrikant bij de aanval zijn ingezet, is niet afzonderlijk bevestigd dat alle zeven gebruikte exemplaren daadwerkelijk in de Nederlandse fabriek zijn gebouwd.

Het bedrijf is al langer betrokken bij de Oekraïense oorlogsindustrie. In 2025 kreeg de NOS toegang tot de fabriek in Hengelo, waar directeur Wouter van Beek uitlegde dat Destinus inmiddels duizenden langeafstandsdrones voor Oekraïne had geproduceerd.

Volgens Van Beek worden dergelijke systemen gebruikt om doelen ver achter de frontlinie aan te vallen. De productie is de afgelopen jaren sterk uitgebreid.

De inzet bij de Krimbrug laat zien dat wapens van een in Nederland gevestigd defensiebedrijf inmiddels een rol spelen bij aanvallen op strategische Russische infrastructuur.

Oekraïne gebruikte meerdere soorten raketten en drones

De zeven Ruta-raketten waren volgens Oekraïne niet de enige wapens die bij de operatie werden gebruikt.

Zelensky maakte dinsdag bekend dat zijn strijdkrachten onder meer Palianytsia-drones, Neptune-raketten en Flamingo-kruisraketten hadden ingezet. Ook werden de systemen Dovbush, Vendetta, Da Vinci, Sichen, MICH 2000, An-197 en FP-1 genoemd.

Volgens de Oekraïense president richtten de Palianytsia-drones zich op het gedeelte van de brug voor auto's. De Ruta-systemen, Neptune-raketten en andere wapens werden ingezet tegen het spoorweggedeelte.

Daarnaast zouden Flamingo-kruisraketten met grote nauwkeurigheid doelwitten hebben getroffen. De Flamingo wordt ontwikkeld door het Oekraïense bedrijf Fire Point en kan volgens de fabrikant doelen op zeer grote afstand bereiken.

Zelensky spreekt van een operatie in zeven fasen. In de weken voorafgaand aan de uiteindelijke aanval zouden Oekraïense eenheden verschillende Russische luchtverdedigingssystemen, radarinstallaties en apparatuur voor elektronische oorlogsvoering hebben uitgeschakeld.

Daarmee moest de verdediging rond de brug worden verzwakt voordat de uiteindelijke aanval werd uitgevoerd.

Volgens de Oekraïense president waren de aanvallen een reactie op Russische bombardementen op Oekraïense energievoorzieningen, transportverbindingen en andere infrastructuur.

Autobrug ingestort, treinverkeer deels hervat

De schade aan de negentien kilometer lange Krimbrug is aanzienlijk. Een deel van de hoofdconstructie van de autoverbinding is in het water terechtgekomen.

De Russische autoriteiten hebben het autoverkeer volledig stilgelegd. Volgens de NOS werd het treinverkeer na enkele uren weer hervat, hoewel nog onduidelijk is welke beperkingen en veiligheidsmaatregelen daarbij gelden.

De brug bestaat uit twee parallelle verbindingen: een weg voor auto's en vrachtwagens en een spoorverbinding voor personen- en goederentreinen.

Voor Rusland is vooral het spoor van groot militair belang. Via de verbinding worden goederen, brandstof, materieel en andere voorraden naar de Krim vervoerd.

Het schiereiland is sinds de Russische annexatie van 2014 uitgegroeid tot een belangrijke militaire uitvalsbasis voor operaties tegen Oekraïne.

De schade aan de autobrug kan het transport aanzienlijk bemoeilijken. Wanneer ook het treinverkeer langdurig wordt beperkt, kunnen de gevolgen voor de Russische bevoorrading nog groter worden.

Hoe lang herstelwerkzaamheden gaan duren, is nog onbekend. De omvang van de schade aan de dragende constructie moet eerst worden onderzocht.

Prestigeproject van Poetin krijgt opnieuw zware klap

De Krimbrug heeft voor Rusland niet alleen een militaire en economische betekenis. Het bouwwerk is ook een belangrijk symbool van de Russische macht over de Krim.

Na de annexatie van het Oekraïense schiereiland in 2014 gaf Poetin opdracht om een vaste verbinding met het Russische vasteland aan te leggen.

De bouw kostte naar schatting 3,5 miljard euro. In mei 2018 werd de autobrug feestelijk geopend, waarbij Poetin zelf achter het stuur van een vrachtwagen over de nieuwe verbinding reed.

Voor het Kremlin moest het project aantonen dat de Krim definitief met Rusland was verbonden. Oekraïne heeft de annexatie nooit erkend en beschouwt de brug als een illegaal gebouwd onderdeel van de Russische militaire infrastructuur.

De verbinding werd eerder zwaar beschadigd bij een explosie in oktober 2022 en een aanval met Oekraïense zeedrones in juli 2023.

Rusland herstelde de brug na beide aanvallen en investeerde grote bedragen in de beveiliging ervan. Rond de verbinding werden extra luchtverdedigingssystemen, radarinstallaties en andere verdedigingsmiddelen geplaatst.

Dat Oekraïne er opnieuw in is geslaagd de brug zwaar te beschadigen, is daarmee ook een nederlaag voor de Russische luchtverdediging.

Volgens de Russische autoriteiten werden tijdens de grootschalige Oekraïense aanvallen van maandag en dinsdag honderden tot meer dan duizend drones onderschept. Desondanks bereikten verschillende aanvalswapens de strategische verbinding.

Hengeloos defensiebedrijf eerder bedreigd door Rusland

De betrokkenheid van Destinus heeft ook een Nederlandse veiligheidsdimensie. Het bedrijf kwam eerder dit jaar in het nieuws omdat Rusland Europese defensiebedrijven die wapens aan Oekraïne leveren, als mogelijke militaire doelwitten bestempelde.

Daarbij werd ook de vestiging van Destinus in Hengelo genoemd.

In april besteedde EenVandaag aandacht aan de dreiging tegen het bedrijf. De Russische waarschuwingen werden door deskundigen gezien als een poging om Europese landen en wapenfabrikanten onder druk te zetten.

Destinus ontwikkelt niet alleen drones voor Oekraïne, maar werkt inmiddels ook samen met de Duitse defensiegigant Rheinmetall aan nieuwe Europese raketsystemen.

De onderneming speelt daarmee een steeds grotere rol in de Europese defensie-industrie.

De inzet van de Ruta bij de aanval op de Krimbrug onderstreept hoe belangrijk de productie van moderne langeafstandswapens inmiddels is geworden voor Oekraïne. Het land probeert met aanvallen op logistieke verbindingen, militaire installaties en energievoorzieningen de Russische oorlogsvoering te verzwakken.

Tegelijkertijd neemt daarmee de politieke gevoeligheid van de wapenleveranties uit Europese landen toe.

Zware schade, maar militaire gevolgen nog onzeker

De directe gevolgen van de aanval zijn inmiddels zichtbaar. Een gedeelte van de Krimbrug is ingestort, auto's kunnen de verbinding niet gebruiken en de Russische autoriteiten moeten onderzoeken hoe de beschadigde constructie kan worden hersteld.

De Oekraïense autoriteiten beschouwen de operatie als een groot succes. Zelensky bedankte dinsdag de veiligheidsdienst, de strijdkrachten en de betrokken wapenfabrikanten voor hun bijdrage.

De precieze rol van de afzonderlijke wapens bij het instorten van de brug is nog niet volledig vastgesteld. Destinus schrijft een belangrijke bijdrage toe aan zijn zeven Ruta-raketten, terwijl Oekraïne bevestigt dat ook andere drones en kruisraketten doelwitten op de brug hebben geraakt.

Wat wel vaststaat, is dat een van de belangrijkste verbindingen tussen Rusland en de bezette Krim opnieuw zwaar is getroffen.

Voor Poetin is de aanval niet alleen een logistiek probleem, maar ook een aantasting van een prestigieus bouwwerk dat juist bedoeld was om de Russische controle over het schiereiland te benadrukken.

Voor Nederland is vooral de betrokkenheid van Destinus bijzonder. Een defensiebedrijf dat in Hengelo langeafstandswapens ontwikkelt en produceert, heeft volgens zijn eigen verklaring met zeven Ruta-systemen een bijdrage geleverd aan een van de opvallendste Oekraïense aanvallen van dit jaar.