DE BILT – Het landelijke neerslagtekort zal de komende dagen naar verwachting verder toenemen van ongeveer 250 naar circa 265 millimeter. Ondanks enkele regenzones op woensdag en donderdag blijft het daarna waarschijnlijk langere tijd overwegend droog, met regelmatig ruimte voor de zon.

Daarmee blijft Nederland op koers voor een plaats bij de vijf procent droogste jaren sinds het begin van de metingen. Het huidige tekort ligt wel aanzienlijk onder het record van 361 millimeter dat werd gemeten tijdens het uitzonderlijk droge jaar 1976.

Grote verschillen tussen kust en binnenland

De hoeveelheid neerslag die deze maand is gevallen verschilt sterk per regio. In delen van de westelijke kustprovincies viel juist veel regen. In Purmerend werd deze maand al meer dan 140 millimeter neerslag gemeten. Ook elders langs de kust viel vaak tussen de 70 en 90 millimeter.

In delen van Gelderland en Overijssel bleef de neerslaghoeveelheid beperkt tot slechts 30 tot 50 millimeter. Dat in september meer regen valt in kustgebieden dan in het binnenland is volgens meteorologen niet ongebruikelijk. Verschijnselen zoals kustconvergentie spelen daarbij een belangrijke rol.

Neerslagtekort loopt op naar circa 265 millimeter

Grote regionale verschillen in neerslag en dalende Rijnafvoer bij Lobith

Gemiddeld neerslagtekort in millimeter

Neerslag deze maand en neerslagtekort per regio, in millimeter

Afvoer van de Rijn bij Lobith in kubieke meter per seconde

Landelijk neerslagtekort in millimeter, huidige situatie tegenover referentiepunten

Droogte nog altijd groot probleem

Hoewel de regen van de afgelopen weken het neerslagtekort heeft verkleind, is van herstel nog geen sprake. In verschillende delen van het land ligt het tekort nog steeds boven de 300 millimeter.

Met name in Zeeland, Noord-Brabant, Limburg en delen van Noord-Holland zijn de gevolgen van de langdurige droogte nog duidelijk zichtbaar. In het noordoosten van Nederland is het tekort minder groot en varieert het tussen de 120 en 200 millimeter.

Ter vergelijking: eind september bedraagt het gebruikelijke neerslagtekort ongeveer 94 millimeter.

Grondwater profiteert van recente regen

De neerslag van de afgelopen periode heeft plaatselijk geleid tot een stijging van de grondwaterstanden. Dat biedt enige verlichting voor landbouw, natuurgebieden en waterbeheerders.

Toch benadrukken deskundigen dat voor een duurzaam herstel veel meer neerslag nodig is. Vooral tijdens de komende herfst- en wintermaanden moet aanzienlijk meer regen vallen om de grondwaterreserves weer op een normaal niveau te brengen.

Rijnafvoer blijft ver onder normaal

Niet alleen Nederland kampt met droogte. Ook in de stroomgebieden van de Rijn blijft het de komende tijd naar verwachting droog en relatief zonnig. Dat heeft direct gevolgen voor de wateraanvoer richting Nederland.

Bij Lobith bedraagt de afvoer van de Rijn momenteel ongeveer 645 kubieke meter per seconde. Normaal ligt die waarde in september tussen de 1.500 en 1.600 kubieke meter per seconde.

Volgens de verwachtingen zal de afvoer de komende periode verder dalen naar ongeveer 590 kubieke meter per seconde. Dat onderstreept dat de droogte niet alleen een Nederlands probleem is, maar samenhangt met de weersomstandigheden in een groot deel van Noordwest-Europa.

Herstel vraagt natte herfst en winter

De combinatie van een oplopend neerslagtekort, lage rivierafvoer en plaatselijk nog steeds zeer droge bodems laat zien dat de watertekorten nog niet zijn opgelost.

Meteorologen wijzen erop dat de komende herfst en winter cruciaal worden voor het herstel van natuur, landbouwgronden en grondwaterreserves. Zonder langdurige perioden met bovengemiddelde neerslag kan de droogte ook in 2027 nog gevolgen hebben voor waterbeheer en landbouwproductie.