ALKMAAR – De rechtbank in Alkmaar heeft vastgesteld dat een destijds 17-jarige jongen zich schuldig heeft gemaakt aan de verkrachting van een 13-jarig meisje in Heemskerk, maar verklaart hem daarvoor niet strafbaar. Volgens de rechters was sprake van vrijwillig en gelijkwaardig seksueel contact tussen twee minderjarigen, waardoor een bijzondere uitzondering in de wet van toepassing is. De jongen wordt daarom ontslagen van alle rechtsvervolging en krijgt geen straf. De rechtbank acht niet bewezen dat hij het meisje heeft gedwongen, geweld heeft gebruikt of samen met een andere verdachte heeft gehandeld. De uitspraak van 18 november 2026 is vrijdag gepubliceerd.

De zaak draait om een ontmoeting op 23 september 2024 in een park in Heemskerk. Het meisje was op dat moment dertien jaar oud, terwijl de jongen ongeveer een maand eerder zeventien was geworden. Beiden hadden elkaar via sociale media leren kennen en hadden een afspraak gemaakt in het park. Bij die ontmoeting was ook een andere jongen aanwezig.

Het Openbaar Ministerie beschuldigde de verdachte ervan dat hij samen met die andere jongen betrokken was bij de verkrachting van het meisje. Volgens de aanklacht was daarbij sprake van dwang, geweld en bedreiging. De officier van justitie vroeg de rechtbank om het gezamenlijk plegen van verkrachting bewezen te verklaren.

De rechtbank komt na beoordeling van de verklaringen en het overige bewijsmateriaal tot een andere conclusie. Weliswaar staat vast dat de 17-jarige seksuele handelingen met het meisje heeft verricht, maar voor de beschuldiging van gezamenlijk gepleegd seksueel geweld ontbreekt volgens de rechters voldoende betrouwbaar bewijs.

Tegenstrijdigheden in verklaringen

Een belangrijk onderdeel van de uitspraak betreft de verklaringen die het meisje na de gebeurtenissen heeft afgelegd. Tijdens verschillende politieverhoren vertelde zij over seksueel geweld door de andere aanwezige jongen. Daarbij verklaarde zij aanvankelijk meerdere keren dat de 17-jarige verdachte haar niet seksueel had aangeraakt.

In latere verklaringen beschreef zij ook een mogelijke betrokkenheid van de verdachte bij het geweld. Tijdens een verhoor in juni 2026 verklaarde zij vervolgens dat zij op de betreffende dag eveneens seksuele handelingen met hem had verricht.

Ook over andere onderdelen van de gebeurtenissen, waaronder haar eerdere seksuele ervaringen en wat zij over haar leeftijd had verteld, legde het meisje uiteenlopende verklaringen af.

De rechtbank stelt vast dat de verklaringen op wezenlijke punten met elkaar in tegenspraak zijn. Daardoor ontstond bij de rechters onvoldoende zekerheid over de betrouwbaarheid ervan. De verklaringen van het meisje zijn om die reden niet gebruikt voor de bewezenverklaring.

Dat betekent niet dat de rechtbank heeft vastgesteld dat het meisje bewust onwaarheden heeft verteld. De rechters oordelen uitsluitend dat haar verklaringen door de onderlinge tegenstrijdigheden niet voldoende betrouwbaar zijn om als strafrechtelijk bewijs te gebruiken.

Verdachte erkent seksueel contact

De 17-jarige jongen heeft tijdens de rechtszaak verklaard dat hij via sociale media met het meisje in contact was gekomen. Volgens hem hadden zij afgesproken om seks te hebben en was het contact vrijwillig.

De verdachte verklaarde dat het meisje hem had verteld dat zij zestien jaar oud was. Hij zou pas later hebben ontdekt dat zij in werkelijkheid dertien was. Volgens de rechtbank wordt zijn verklaring over die veronderstelling ondersteund door zijn reactie tijdens een eerder politieverhoor.

Ook vertelde de jongen dat hij bij de ontmoeting zelf seksuele handelingen met het meisje had verricht. Daarbij was sprake van penetratie. De rechtbank acht die verklaring geloofwaardig, mede omdat de jongen zichzelf daarmee belastte en omdat forensisch onderzoek het gebruik van een condoom ondersteunde.

De rechters stellen op basis daarvan vast dat sprake was van seksueel contact dat onder artikel 248, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht valt. Volgens die bepaling is seksueel binnendringen bij een kind tussen twaalf en zestien jaar in beginsel strafbaar, ook wanneer geen dwang of geweld is vastgesteld.

De rechtbank kwalificeert het bewezenverklaarde daarom juridisch als verkrachting van een kind in de leeftijdscategorie van twaalf tot zestien jaar.

Geen bewijs voor gezamenlijk geweld

De rechtbank heeft afzonderlijk onderzocht of de verdachte ook verantwoordelijk kan worden gehouden voor de seksuele handelingen die de andere aanwezige jongen volgens het dossier met het meisje heeft verricht.

Daarvoor zou moeten worden bewezen dat de verdachten bewust en nauw hebben samengewerkt bij het plegen van het strafbare feit.

Volgens de rechtbank is dat niet aangetoond. Het enkele feit dat de 17-jarige ervoor had gezorgd dat de andere jongen bij de afspraak aanwezig was, is daarvoor onvoldoende.

Ook is niet bewezen dat de verdachte het meisje heeft vastgehouden om de ander gelegenheid te geven seksuele handelingen te verrichten. De rechtbank spreekt hem daarom vrij van het gezamenlijk plegen van verkrachting en van de ten laste gelegde dwang- en geweldshandelingen.

De uitspraak doet geen definitieve uitspraak over de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van de andere jongen. Deze beslissing gaat uitsluitend over de rol en strafbaarheid van de destijds 17-jarige verdachte.

Wettelijke uitzondering voor leeftijdsgenoten

Het meest opvallende onderdeel van het vonnis is de beslissing om de jongen, ondanks de bewezenverklaarde verkrachting, niet strafbaar te verklaren.

In artikel 248, derde lid, van het Wetboek van Strafrecht staat een uitzondering voor gelijkwaardig seksueel contact tussen leeftijdsgenoten. Daarmee wil de wetgever voorkomen dat jongeren strafrechtelijk worden vervolgd voor vrijwillige seksuele ervaringen die passen bij hun leeftijd en ontwikkeling.

Voor toepassing van deze uitzondering kijkt een rechter niet uitsluitend naar de leeftijden. Ook de vrijwilligheid, een eventuele relatie, het ontwikkelingsniveau en de aard van de seksuele handelingen spelen een rol.

In deze zaak bedroeg het leeftijdsverschil drie jaar en vier maanden. De officier van justitie vond dat verschil te groot en wees erop dat de twee geen vaste relatie hadden en dat de seksuele handelingen plaatsvonden op een bankje in een park, terwijl een andere jongen aanwezig was.

De rechtbank kijkt daar anders tegenaan. Volgens de rechters verschilden de seksuele en sociaal-emotionele ontwikkeling van de twee minderjarigen niet noemenswaardig. Daarbij werd rekening gehouden met persoonlijke omstandigheden van de verdachte, die volgens gedragsrapportages emotioneel kwetsbaar was en op dertienjarige leeftijd na een traumatische jeugd in Afghanistan naar Nederland kwam.

De twee hadden geen vaste relatie, maar bevonden zich volgens de rechtbank in een fase waarin zij elkaar leerden kennen. Uitgaande van de verklaring van de verdachte zien de rechters onvoldoende reden om aan de vrijwilligheid van hun onderlinge seksuele contact te twijfelen.

Ook de locatie in het park verandert dat oordeel volgens de rechtbank niet.

Geen straf ondanks bewezenverklaarde verkrachting

De rechtbank concludeert dat in deze specifieke omstandigheden aan de voorwaarden voor de wettelijke uitzondering is voldaan.

Daardoor ontstaat een juridisch onderscheid: de seksuele handelingen vallen volgens de wet onder de strafbare definitie van verkrachting, maar de verdachte kan door de bijzondere uitzondering niet strafrechtelijk verantwoordelijk worden gehouden.

De rechtbank spreekt de jongen daarom niet vrij van de bewezenverklaarde seksuele handelingen. In plaats daarvan wordt hij ontslagen van alle rechtsvervolging. Dat betekent dat er geen straf of strafrechtelijke maatregel wordt opgelegd.

De uitspraak betekent nadrukkelijk niet dat seksueel contact tussen een zeventienjarige en een dertienjarige altijd is toegestaan. Of de wettelijke uitzondering kan worden toegepast, hangt af van de concrete omstandigheden en moet per zaak worden beoordeeld.

Schadevergoeding van ruim 12.500 euro niet toegewezen

Het meisje had zich in de strafzaak gevoegd als benadeelde partij en een schadevergoeding van 12.563,05 euro gevraagd. Daarvan had 12.500 euro betrekking op immateriële schade en 63,05 euro op medische kosten.

Het Openbaar Ministerie had verzocht de schadevergoeding toe te wijzen, vermeerderd met wettelijke rente.

Omdat de verdachte wordt ontslagen van alle rechtsvervolging, verklaart de rechtbank het meisje niet-ontvankelijk in haar vordering. Daarmee spreekt de rechtbank geen inhoudelijk oordeel uit over alle opgevoerde schadeposten.

Het meisje kan haar schadeclaim nog wel voorleggen aan de burgerlijke rechter.

Met het vonnis komt de rechtbank tot een bijzondere uitkomst waarin het bewijs van de seksuele handelingen en de uiteindelijke strafbaarheid afzonderlijk worden beoordeeld. De feiten voldoen aan de wettelijke omschrijving van verkrachting, maar de rechter vindt de omstandigheden van het contact zodanig dat de uitzondering voor gelijkwaardig seksueel contact tussen minderjarigen moet worden toegepast.