AMSTERDAM – Een voormalige politieagente die gedurende twee jaar vertrouwelijke politiegegevens opzocht en doorspeelde aan anderen, is vrijdag 20 november veroordeeld tot zes maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf. De rechtbank in Amsterdam acht bewezen dat de vrouw tussen 7 februari 2023 en 17 februari 2025 herhaaldelijk zonder geldige reden beveiligde informatiesystemen van de Nationale Politie raadpleegde. Zij gebruikte daarvoor haar eigen inloggegevens, die uitsluitend voor haar werkzaamheden waren verstrekt. Naast de gevangenisstraf mag de vrouw vijf jaar lang geen functie als overheidsambtenaar uitoefenen. De rechtbank rekent het haar zwaar aan dat zij met haar handelen niet alleen de privacy van burgers schond, maar ook het vertrouwen in de politie ernstig beschadigde.
De vrouw, geboren in 1997, werkte tijdens de onderzochte periode als bijzonder opsporingsambtenaar bij de Zeehavenpolitie in Rotterdam en als aspirant bij de politie-eenheid Rotterdam. Vanuit deze functies had zij toegang tot verschillende beveiligde systemen waarin persoonsgegevens en andere gevoelige informatie worden opgeslagen. Die bevoegdheid was uitsluitend bedoeld voor het uitvoeren van haar politietaken, maar volgens de rechtbank gebruikte zij de systemen veelvuldig voor andere doeleinden.
Het ging daarbij niet om incidentele zoekopdrachten. De vrouw zocht gedurende een periode van ongeveer twee jaar herhaaldelijk informatie op over personen die geen verband hielden met haar werkzaamheden. Vervolgens verstrekte zij de gevonden gegevens aan derden.
Ook familieleden en bekenden werden doorgelicht
Uit het strafonderzoek blijkt dat de politieagente uitgebreide zoekopdrachten uitvoerde. Wanneer zij informatie over een bepaalde persoon opzocht, bleef het regelmatig niet bij de gegevens van die ene persoon. Ook familieleden en andere mensen uit de omgeving van de betrokkene werden in de informatiesystemen opgezocht.
De verzamelde informatie werd vervolgens doorgegeven aan anderen. Welke personen precies het doelwit waren en hoeveel gegevens uiteindelijk zijn verstrekt, wordt in het gepubliceerde vonnis niet nader gespecificeerd.
De rechtbank benadrukt dat politiegegevens bijzonder gevoelig kunnen zijn. Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat informatie die bij de politie bekend is uitsluitend wordt gebruikt voor rechtmatige politietaken. Wanneer een medewerker die gegevens zonder toestemming raadpleegt en deelt, kunnen betrokkenen daar ernstige gevolgen van ondervinden.
Volgens de rechters kan het doorgeven van dergelijke informatie zelfs gevaarlijke situaties veroorzaken. Personen kunnen met behulp van politiegegevens worden bedreigd of onder druk gezet. Ook bestaat het risico dat lopende strafrechtelijke onderzoeken worden tegengewerkt wanneer vertrouwelijke informatie bij onbevoegden terechtkomt.
In deze zaak zijn geen concrete aanwijzingen gevonden dat de doorgespeelde informatie daadwerkelijk is gebruikt om mensen te bedreigen of te intimideren. Dat neemt volgens de rechtbank niet weg dat de verdachte door haar handelen aanzienlijke risico's heeft veroorzaakt.
Verdachte zegt onder druk te zijn gezet
Tijdens de behandeling van de strafzaak erkende de vrouw dat zij de systemen onbevoegd had geraadpleegd en gegevens had doorgegeven. Haar raadsvrouw voerde echter aan dat zij daarbij onder zware psychische druk had gestaan.
Volgens de verdediging werd de vrouw gedurende de onderzochte periode fysiek geïntimideerd, regelmatig onder druk gezet en zelfs met de dood bedreigd. Daarbij wees de raadsvrouw op eerdere ervaringen met huiselijk geweld, waardoor de verdachte volgens haar extra kwetsbaar was voor bedreigingen en intimidatie.
De verdediging deed daarom een beroep op psychische overmacht. Dat is een juridische situatie waarin iemand door ernstige druk van buitenaf redelijkerwijs geen weerstand kon bieden aan de omstandigheden waarin een strafbaar feit werd gepleegd.
Wanneer zo'n beroep slaagt, kan iemand ondanks het bewezenverklaarde strafbare feit toch niet strafbaar worden verklaard.
De rechtbank vindt echter dat de gestelde bedreigingen onvoldoende aannemelijk zijn geworden.
Geen bewijs voor gestelde doodsbedreigingen
De politie onderzocht de telefoon van de verdachte om te controleren of daarin aanwijzingen voor bedreiging of intimidatie waren te vinden. Daarbij werden enkele gesprekken aangetroffen met personen voor wie zij politiegegevens had opgezocht.
Volgens de rechtbank bleek uit deze berichten niet dat de vrouw daadwerkelijk werd bedreigd of onder ontoelaatbare druk stond. Ook andere concrete aanwijzingen ontbraken.
De verdachte verklaarde daarnaast dat haar autobanden op enig moment waren lekgestoken en dat zij deze had laten repareren. Ook die verklaring werd onderzocht. Uit haar banktransacties bleek echter niet van betalingen die met een dergelijke reparatie in verband konden worden gebracht.
De rechters stellen vast dat de verdediging geen voldoende concrete onderbouwing heeft gegeven voor de gestelde bedreigingen. Daarom wordt het beroep op psychische overmacht verworpen en blijft de vrouw strafrechtelijk verantwoordelijk voor haar handelen.
Na nieuwe beëdiging opnieuw politiegegevens opgezocht
Een opvallende omstandigheid is dat de verdachte gedurende haar politieopleiding ongeveer negen maanden geen toegang had tot de informatiesystemen. In die periode kon zij dus ook geen vertrouwelijke informatie uit deze systemen verstrekken.
Toen zij na deze opleidingsperiode opnieuw toegang kreeg, ging zij volgens de rechtbank opnieuw gegevens opzoeken en doorgeven.
Daarbij weegt zwaar dat de vrouw bij haar beëdiging tot politieambtenaar opnieuw de eed of belofte had afgelegd. Zij wist daarmee welke verantwoordelijkheid en verplichtingen bij haar functie hoorden.
Volgens de rechtbank had zij op dat moment opnieuw de gelegenheid om te besluiten te stoppen met het misbruik van haar bevoegdheden. Desondanks hervatte zij het ongeoorloofd raadplegen en verstrekken van informatie.
De rechters beschouwen dit als een zwaarwegende omstandigheid bij het bepalen van de straf.
Ondanks strafzaak opnieuw gesolliciteerd als opsporingsambtenaar
Ook het gedrag van de vrouw nadat het strafrechtelijke onderzoek was begonnen, speelde een rol bij de strafoplegging.
Tijdens de rechtszaak bleek dat zij, terwijl de strafzaak al liep, een Verklaring Omtrent het Gedrag had aangevraagd omdat zij opnieuw wilde solliciteren naar een functie als buitengewoon opsporingsambtenaar.
Een dergelijke functie kan opnieuw toegang geven tot vertrouwelijke en beveiligde overheidssystemen.
De verdachte verklaarde tijdens de zitting dat zij inmiddels begreep hoe ernstig haar handelen was geweest. De rechtbank vond dat echter moeilijk te rijmen met haar poging om opnieuw aan het werk te gaan in een functie waarin zij toegang kon krijgen tot gevoelige overheidsinformatie.
Juist daarom vinden de rechters het noodzakelijk dat de vrouw gedurende een langere periode geen ambtelijke functie meer mag vervullen.
Geen voorwaardelijke straf, maar daadwerkelijk de gevangenis in
Het Openbaar Ministerie had zes maanden gevangenisstraf en een ambtsverbod van vijf jaar geëist. De verdediging vroeg om een volledig voorwaardelijke straf en wees daarbij op de persoonlijke omstandigheden van de vrouw, het gestelde ontbreken van financieel gewin en het feit dat zij haar gewenste loopbaan bij de politie al was kwijtgeraakt.
De rechtbank gaat daar niet in mee. Hoewel de vrouw niet eerder strafrechtelijk was veroordeeld, vinden de rechters het langdurige misbruik van haar positie te ernstig om met een voorwaardelijke straf te volstaan.
De vrouw krijgt daarom zes maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf, met aftrek van de tijd die zij eventueel al in voorlopige hechtenis heeft doorgebracht.
Daarnaast wordt zij voor vijf jaar ontzet uit het recht om als ambtenaar voor de overheid te werken. Dat verbod geldt niet uitsluitend voor functies bij de politie, maar voor het uitoefenen van een overheidsambt in iedere vorm.
Volgens de rechtbank heeft de vrouw het vertrouwen dat burgers in een integere overheid moeten kunnen stellen ernstig ondermijnd. Juist van politiemedewerkers wordt verwacht dat zij zorgvuldig omgaan met gevoelige informatie en hun bevoegdheden uitsluitend gebruiken waarvoor die zijn bedoeld.
Met de combinatie van gevangenisstraf en ambtsontzetting wil de rechtbank duidelijk maken dat het langdurig misbruiken van toegang tot vertrouwelijke politiegegevens niet zonder zware gevolgen kan blijven.



