LEEUWARDEN – Een man die zich via Snapchat voordeed als een zeventienjarige jongen om minderjarigen seksueel te benaderen, moet drie jaar de gevangenis in en krijgt daarnaast tbs met dwangverpleging. Het gerechtshof in Leeuwarden heeft donderdag 19 november de eerdere veroordeling bevestigd voor twee verkrachtingen en tweemaal grooming van in totaal vier jongens jonger dan zestien jaar. De man, geboren in 1984, gebruikte een verzonnen identiteit om het vertrouwen van zijn slachtoffers te winnen en bracht hen vervolgens in contact met zichzelf als volwassen ondernemer. Opvallend is dat het hof in zijn uitspraak uitgebreid waarschuwt voor de ernstige problemen binnen het Nederlandse tbs-stelsel. Door het tekort aan behandelplaatsen moeten veroordeelden soms meer dan twee jaar wachten voordat hun behandeling kan beginnen.

De zaak werd eerder behandeld door de rechtbank in Assen, die de man op 23 mei 2025 veroordeelde tot 36 maanden gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging. De verdachte ging tegen dat vonnis in hoger beroep. Tijdens de behandeling op 5 november 2026 probeerde zijn verdediging onder meer de betrouwbaarheid van het bewijs aan te vechten. Het hof volgt die argumenten niet en bevestigt de bewezenverklaring van alle vier de zedenfeiten.

Via Snapchat voorgedaan als zeventienjarige jongen

Uit het strafonderzoek blijkt dat de man via Snapchat contact zocht met jongens van veertien en vijftien jaar oud. Daarbij gebruikte hij een verzonnen identiteit en deed hij zich voor als een zeventienjarige jongen.

Tijdens eerdere verhoren en bij de rechtbank had de verdachte nog verklaard dat deze zeventienjarige daadwerkelijk bestond en dat hij de jongen werk had aangeboden binnen zijn bedrijf. In hoger beroep gaf hij echter toe dat hij de fictieve jongen zelf was en dat hij via dit account alle vier de slachtoffers had benaderd.

Volgens de verdachte gebruikte hij deze werkwijze om jongeren te vinden die bij zijn bedrijf konden werken. Hij dacht dat minderjarigen gemakkelijker belangstelling zouden tonen wanneer zij door iemand van ongeveer hun eigen leeftijd werden benaderd.

Het gerechtshof vindt die verklaring volstrekt ongeloofwaardig. Uit de berichten bleek dat de verdachte wist hoe oud de jongens waren. Bovendien had hij eerder verklaard dat hij veertienjarigen niet in dienst kon nemen vanwege de beperkingen die voor hun werktijden gelden.

De contacten begonnen onder de naam van de verzonnen leeftijdsgenoot, waarna de man de jongens introduceerde bij zichzelf als volwassen ondernemer. Daarbij werden werkmogelijkheden besproken, maar volgens het hof kregen de gesprekken al snel een seksuele inhoud.

Werk bij bedrijf gebruikt om vertrouwen te winnen

De rechters constateren dat de verdachte bij de vier jongens steeds een vergelijkbare aanpak gebruikte. Eerst legde hij contact via Snapchat, vervolgens deed hij alsof hij een andere persoon introduceerde die werk kon aanbieden en daarna probeerde hij persoonlijke en seksuele contacten tot stand te brengen.

Deze werkwijze wordt grooming genoemd. Daarbij probeert een volwassene het vertrouwen van een minderjarige te winnen met als doel seksueel contact mogelijk te maken.

De man stelde tijdens de rechtszaak dat zijn bedoelingen uitsluitend zakelijk waren. Het hof wijst echter op de inhoud van de aangetroffen berichten, waarin herhaaldelijk over seksuele handelingen werd gesproken. Ook werden ontmoetingen voorgesteld.

In twee gevallen kwamen daadwerkelijk ontmoetingen met minderjarige jongens tot stand, waarbij volgens de bewezenverklaring sprake was van verkrachting.

Bij een van de andere slachtoffers, destijds veertien jaar oud, werden berichten aangetroffen waarin de verdachte voorstelde elkaar in een vakantiehuis te ontmoeten of samen te gaan zwemmen. Ook werden seksueel getinte afbeeldingen uitgewisseld.

De verdediging voerde aan dat een seksueel bericht mogelijk door iemand anders vanaf een openbare computer was verstuurd. De verdachte zou daar zijn vergeten uit te loggen. Het hof acht ook deze verklaring ongeloofwaardig, mede vanwege de overeenkomsten met zijn contacten met de andere slachtoffers.

Verdediging betwistte bewijs van verkrachting

De raadsvrouw van de verdachte vroeg het hof om vrijspraak voor verschillende onderdelen van de aanklacht. Zij stelde onder meer dat de verklaring van een van de slachtoffers onvoldoende werd ondersteund door ander bewijs.

Ook betoogde de verdediging dat de overeenkomsten tussen de verschillende zaken niet automatisch konden worden gebruikt als bewijs voor de daadwerkelijk gepleegde seksuele handelingen.

Het hof komt tot een andere conclusie. Volgens de rechters blijkt uit de gesprekken, verklaringen en overige onderzoeksgegevens dat de verdachte doelbewust contact zocht met minderjarige jongens om seksuele handelingen mogelijk te maken.

Daarbij acht het hof van belang dat in meerdere gevallen dezelfde werkwijze werd gevolgd. Het ging niet om toevallige contacten tussen een volwassene en minderjarigen, maar om een patroon waarbij de verdachte zijn eigen identiteit verhulde en de jongens vervolgens naar persoonlijke ontmoetingen probeerde te leiden.

De eerdere veroordeling voor twee verkrachtingen en twee gevallen van grooming blijft daarmee in stand.

Psychische problemen verminderen verantwoordelijkheid

Het hof heeft ook gekeken naar de geestelijke toestand van de verdachte. Een psychiater en psycholoog onderzochten hem en constateerden onder meer persoonlijkheidsproblematiek en beperkingen in zijn functioneren.

De deskundigen konden niet precies vaststellen in welke mate deze problemen zijn handelen tijdens de strafbare feiten beïnvloedden. Het hof concludeert wel dat de vastgestelde stoornissen langdurig aanwezig waren en waarschijnlijk invloed hebben gehad op zijn gedragskeuzes.

Daarom worden de feiten de man in verminderde mate toegerekend. Dat betekent niet dat hij niet strafbaar is, maar dat bij de strafoplegging rekening wordt gehouden met zijn psychische beperkingen.

Het hof bevestigt de eerder opgelegde gevangenisstraf van 36 maanden, met aftrek van het voorarrest, en de tbs-maatregel met dwangverpleging. De tbs heeft geen vooraf vastgestelde maximale duur.

Hof waarschuwt voor wachttijden van meer dan twee jaar

Naast de strafzaak besteedt het gerechtshof uitzonderlijk veel aandacht aan het tekort aan behandelplaatsen in tbs-klinieken. Volgens de rechters is sprake van een ernstig en al jarenlang bekend probleem dat onvoldoende effectief wordt aangepakt.

De veroordeelde heeft inmiddels ruim twee jaar in voorlopige hechtenis doorgebracht. Daardoor zou zijn behandeling na het uitzitten van zijn gevangenisstraf in beginsel binnen afzienbare tijd moeten kunnen beginnen.

In werkelijkheid is dat volgens het hof onzeker. Door de combinatie van een tekort aan behandelplaatsen en een moeizame doorstroom moeten veroordeelden soms meer dan twee jaar wachten voordat zij in een tbs-kliniek terechtkunnen.

In die periode blijven zij doorgaans gedetineerd zonder dat de noodzakelijke behandeling daadwerkelijk wordt gestart. Volgens het hof verandert de tbs-maatregel daardoor feitelijk in een verlenging van de gevangenisstraf.

De rechters vinden dat onwenselijk, omdat de gevangenisstraf dan al is uitgezeten en verdere vrijheidsbeneming juist bedoeld is om iemand te behandelen en de samenleving tegen herhaling te beschermen.

Tekort aan behandeling kan samenleving onveiliger maken

Het hof waarschuwt dat de problemen verder reiken dan de individuele veroordeelden. Wanneer behandelingen steeds later beginnen en langer duren, kunnen rechters in toekomstige zaken voor moeilijke keuzes komen te staan.

Het opleggen van tbs kan volgens het hof minder proportioneel worden wanneer de noodzakelijke behandeling jarenlang op zich laat wachten. Daardoor bestaat het risico dat rechters in bepaalde gevallen geen tbs meer opleggen, terwijl behandeling wel noodzakelijk is om herhaling te voorkomen.

Een ander mogelijk gevolg is dat rechters lagere gevangenisstraffen gaan opleggen om de lange wachttijd te compenseren. Ook dat vindt het hof ongewenst, omdat de ernst van strafbare feiten daardoor onvoldoende in de straf tot uitdrukking kan komen.

In deze zaak leidt de waarschuwing niet tot strafvermindering. Het hof vindt dat een kortere gevangenisstraf geen recht zou doen aan de ernst van het seksuele misbruik en de schade die de slachtoffers hebben opgelopen.

Slachtoffer krijgt 6.000 euro schadevergoeding

Het hof heeft daarnaast opnieuw gekeken naar de schadevergoeding voor een van de slachtoffers. De rechtbank had eerder 5.000 euro toegekend, maar het gerechtshof verhoogt dat bedrag naar 6.000 euro.

Uit het dossier blijkt dat de jongen door het seksueel misbruik een posttraumatische stressstoornis heeft ontwikkeld. Hij heeft daarvoor behandelingen ondergaan, waaronder cognitieve gedragstherapie en EMDR.

Volgens het hof heeft het misbruik zijn leven ingrijpend beïnvloed. Daarbij wordt meegewogen dat de jongen de verdachte als een vaderfiguur beschouwde en dat de man misbruik maakte van die vertrouwenspositie.

De veroordeelde moet de 6.000 euro betalen, vermeerderd met wettelijke rente vanaf 5 september 2024. Een aanvullende vordering voor reiskosten wordt afgewezen.

Ook moeten een Samsung Galaxy S23 en twee laptops worden ingeleverd. Volgens het hof zijn deze apparaten gebruikt bij het plegen van de strafbare feiten en worden ze daarom verbeurdverklaard.

Met het arrest blijft de gevangenisstraf van drie jaar en de tbs met dwangverpleging in stand. Tegelijkertijd onderstreept het hof dat deze behandeling daadwerkelijk beschikbaar moet zijn. Zonder tijdige behandeling kan volgens de rechters niet alleen het vertrouwen in de rechtspraak worden aangetast, maar uiteindelijk ook de veiligheid van de samenleving in gevaar komen.