ALMELO – Twee veroordeelde drugsdealers moeten samen 427.239 euro aan de Nederlandse Staat betalen omdat zij dat bedrag volgens de rechtbank in Almelo hebben verdiend met grootschalige handel in harddrugs. De mannen, geboren in 1990 en 1994, werkten volgens het strafonderzoek nauw samen bij de verkoop en bezorging van verdovende middelen. Uit gegevens op een dealtelefoon blijkt dat gemiddeld ruim 1.400 euro per dag werd omgezet en dat er dagelijks ongeveer 120 contactmomenten met klanten waren. De rechtbank schat de totale nettowinst uit de drugshandel op bijna 432.000 euro. Omdat beide mannen een gelijk aandeel in de handel hadden, wordt de winst tussen hen verdeeld.
De rechtbank deed op donderdag 19 november uitspraak in twee afzonderlijke ontnemingszaken. Beide mannen waren diezelfde dag in hun strafzaken schuldig bevonden aan het gezamenlijk overtreden van de Opiumwet. De uitspraken over de winst zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat zij het geld dat zij met hun strafbare activiteiten hebben verdiend, niet mogen behouden.
Het Openbaar Ministerie had aanvankelijk een ontnemingsvordering van 431.695 euro per zaak ingediend. Tijdens de zitting van 5 november werd dat standpunt aangepast naar 215.847 euro per verdachte. De rechtbank volgt uiteindelijk de berekening waarbij de gezamenlijke winst gelijk wordt verdeeld, maar houdt rekening met contant geld dat al in beslag was genomen.
Gemiddeld 120 contactmomenten per dag
De omvang van de drugshandel werd onder meer duidelijk door onderzoek naar de telefoons van de veroordeelden. Daarop stonden talrijke gesprekken met afnemers en afbeeldingen van grote hoeveelheden contant geld. Ook werden gegevens gevonden over de dagelijkse inkomsten uit de verkoop van verdovende middelen.
Een van de mannen hield op zijn telefoon een overzicht bij van de verdiensten. In deze administratie waren inkomsten van 183 dagen terug te vinden. Door de bedragen bij elkaar op te tellen en te delen door het aantal geregistreerde dagen, berekenden onderzoekers een gemiddelde bruto dagomzet van 1.403,43 euro.
Uit afgeluisterde gesprekken bleek daarnaast dat een van de mannen gemiddeld ongeveer 120 contactmomenten per dag had. Volgens de rechtbank wijst de combinatie van telefoongesprekken, verklaringen van klanten en de gevonden administratie op handel in verdovende middelen op grote schaal.
De betalingen gebeurden voornamelijk contant. In het begin werden nog bedragen via bankrekeningen overgemaakt, maar uit de communicatie bleek dat een van de dealers later aangaf geen bankbetalingen meer te accepteren.
Bestellingen aangenomen en drugs bezorgd
De twee mannen hadden volgens de rechtbank ieder een eigen rol binnen de handel. Uit onderschepte gesprekken en observaties bleek dat bestellingen regelmatig bij de ene verdachte werden geplaatst, waarna de andere man de drugs bij klanten afleverde.
Die samenwerking werd ook bevestigd door verklaringen van afnemers. De rechtbank acht het niet aannemelijk dat één persoon de volledige handel zelfstandig kon uitvoeren, gezien het grote aantal klanten en de tijd die nodig was om bestellingen te bezorgen.
Omdat niet precies kon worden vastgesteld welk deel van de inkomsten door welke verdachte was verdiend, is de rechtbank uitgegaan van een gelijke verdeling van de winst.
De mannen gaven zelf geen duidelijkheid over hun onderlinge financiële afspraken of de precieze inkomsten uit de handel. Ook verstrekten zij geen onderbouwing van de gemaakte kosten.
Ruim één miljoen euro aan geschatte omzet
Voor de berekening van het illegaal verdiende geld ging de rechtbank uit van 769 dagen waarop in drugs werd gehandeld. Vermenigvuldigd met de gemiddelde dagomzet van 1.403,43 euro levert dat een geschatte totale omzet van 1.079.237,67 euro op.
Daarvan wordt niet het volledige bedrag als winst beschouwd. Omdat de veroordeelden geen inzicht gaven in de kosten van de handel, paste de rechtbank een in vergelijkbare zaken gebruikte berekeningsmethode toe. Daarbij wordt 60 procent van de omzet aangemerkt als kosten voor onder meer de inkoop van drugs en blijft 40 procent over als winst.
Op basis daarvan komt de rechtbank uit op een gezamenlijke nettowinst van 431.695,07 euro. Afgerond wordt aan iedere man een aandeel van 215.847 euro toegerekend.
De verdediging probeerde die berekening aan te vechten. Een van de advocaten stelde dat zijn cliënt niets aan de handel had verdiend en vroeg de rechtbank de vordering volledig af te wijzen. Subsidiair wilde hij dat uitsluitend rekening werd gehouden met een betrokkenheid van ongeveer vijfeneenhalve maand.
De verdediging van de andere veroordeelde betwistte dat de gemiddelde dagomzet zonder verdere onderbouwing over de volledige handelsperiode kon worden toegepast. Volgens de advocaat bewezen de gevonden aantekeningen niet dat gedurende al die maanden dezelfde bedragen werden verdiend.
De rechtbank gaat niet mee in die argumenten. Volgens de rechters geven de omvang van de handel, de administratie en de overige onderzoeksgegevens voldoende aanleiding om de berekende inkomsten representatief te achten voor de onderzochte periode.
In beslag genomen geld wordt verrekend
Bij beide mannen was eerder contant geld in beslag genomen. Dat geld werd in hun strafzaken verbeurdverklaard, waardoor het definitief aan de Staat vervalt.
Bij de oudste verdachte ging het om 1.375 euro. De rechtbank trekt dit bedrag af van zijn berekende aandeel van 215.847 euro. Daardoor moet hij nog 214.472 euro betalen.
Bij de jongste veroordeelde was in totaal 3.080 euro in beslag genomen, bestaande uit bedragen van 1.025 en 2.055 euro. Na verrekening daarvan resteert voor hem een betalingsverplichting van 212.767 euro.
De twee bedragen komen samen uit op 427.239 euro die de mannen nog aan de Staat moeten afdragen.
De rechtbank voorkomt met deze verrekening dat dezelfde criminele opbrengsten tweemaal worden afgenomen. Het eerder in beslag genomen geld is immers al definitief aan de Staat toegewezen.
Geen extra boete maar afpakken van crimineel geld
De opgelegde betalingsverplichtingen zijn zogenoemde ontnemingsmaatregelen. Dat betekent dat de Staat illegaal verdiend geld terugvordert van iemand die voor strafbare feiten is veroordeeld.
Een ontnemingsmaatregel is juridisch iets anders dan een geldboete. Het doel is niet om een extra financiële straf op te leggen, maar om te voorkomen dat criminelen voordeel behouden van hun misdrijven.
Voor beide veroordeelden heeft de rechtbank bepaald dat bij het niet nakomen van de betalingsverplichting onder wettelijke voorwaarden gijzeling kan worden gevorderd, met een maximum van 1.095 dagen. Die gijzeling betekent niet dat de betalingsverplichting vervalt.
De mannen verbleven ten tijde van de behandeling van de ontnemingszaken al in een penitentiaire inrichting. De afzonderlijke uitspraken vermelden niet welke gevangenisstraffen in de bijbehorende strafzaken zijn opgelegd.
Met de twee vonnissen maakt de rechtbank duidelijk dat niet alleen de handel in harddrugs strafrechtelijke gevolgen heeft, maar ook de inkomsten die daarmee zijn verdiend. De veroordeelden mogen volgens de rechtbank hun gezamenlijke criminele winst niet behouden.


