DONETSK – Oekraïense militaire ingenieurs hebben in de regio Donetsk een bijna zes kilometer lange ondergrondse tunnel aangelegd om soldaten, voertuigen, munitie en gewonden buiten het bereik van Russische drones te verplaatsen. De tunnel verbindt twee nederzettingen en maakt het mogelijk om militaire eenheden te bevoorraden zonder gebruik te maken van bovengrondse wegen die voortdurend door Russische verkennings- en aanvalsdrones worden bewaakt. Volgens de Oekraïense strijdkrachten is de aanleg een belangrijke stap in de aanpassing aan de moderne droneoorlog.
De opmerkelijke constructie werd bekendgemaakt door kolonel Dmytro Pishko, hoofd van de ondersteunende eenheden binnen het commando van de Oekraïense luchtlandingstroepen. In een interview met het Oekraïense persbureau Ukrinform vertelde hij dat de tunnel wordt gebruikt voor het vervoer van militairen, motorfietsen en quads. Ook voedsel, munitie en andere noodzakelijke goederen kunnen via de ondergrondse verbinding worden aangevoerd. Daarnaast biedt de tunnel een mogelijkheid om gewonde soldaten buiten het zicht van Russische drones naar medische verzorgingspunten te evacueren.
Russische drones maken wegen levensgevaarlijk
De aanleg van de tunnel laat zien hoe sterk de oorlog in Oekraïne de afgelopen jaren is veranderd. Waar militaire eenheden vroeger relatief eenvoudig via wegen naar hun posities konden rijden, worden grote delen van het frontgebied tegenwoordig voortdurend geobserveerd door drones.
Vooral zogenoemde FPV-drones vormen een groot gevaar. Deze kleine, relatief goedkope toestellen worden door een operator bestuurd en kunnen voertuigen, soldaten en bevoorradingskonvooien aanvallen. Door de grote aantallen drones is rond sommige frontgebieden een gevaarlijke zone ontstaan die zich volgens militaire beschrijvingen tot ongeveer dertig kilometer vanaf de frontlinie kan uitstrekken.
Zelfs een korte rit over een open weg kan daardoor levensgevaarlijk zijn. Voertuigen worden vanuit de lucht opgespoord en kunnen binnen enkele minuten worden aangevallen. Niet alleen gevechtsvoertuigen, maar ook ambulances, vrachtwagens en motorfietsen lopen gevaar.
De ondergrondse tunnel moet een oplossing bieden voor deze omstandigheden. Soldaten kunnen zich verplaatsen zonder voortdurend zichtbaar te zijn vanuit de lucht. Bovendien kan de aanvoer van voedsel en munitie doorgaan wanneer bovengrondse routes te gevaarlijk zijn.
De Oekraïense legerleiding heeft niet bekendgemaakt waar de tunnel precies ligt, hoe diep deze is aangelegd of hoelang de werkzaamheden hebben geduurd. Ook zijn geen gedetailleerde bouwtekeningen of beelden van de volledige verbinding vrijgegeven.
Van traditionele loopgraven naar ondergrondse netwerken
Volgens kolonel Pishko hebben traditionele open loopgraven door de ontwikkeling van moderne drones veel van hun beschermende werking verloren. Oekraïense ingenieurs bouwen daarom steeds vaker overdekte schuilplaatsen en ondergrondse verbindingen tussen militaire posities.
De nieuwe verdedigingswerken moeten niet alleen bescherming bieden tegen aanvallen, maar ook langer zelfstandig functioneren. Sommige ondergrondse posities worden ingericht met ruimtes voor rust, voedselbereiding en andere dagelijkse voorzieningen.
Ook bovengronds probeert Oekraïne de bewegingsvrijheid te behouden. Langs honderden kilometers aan wegen zijn beschermende netconstructies aangebracht die drones moeten tegenhouden. Deze bescherming vraagt echter voortdurend onderhoud. Wanneer een drone een gat in het net slaat, kan een volgend toestel door de beschadiging vliegen.
Een diepgelegen ondergrondse verbinding biedt daarom andere mogelijkheden dan een weg die uitsluitend met netten is afgeschermd.
Ingenieurs redden levens met nieuwe oplossingen
Pishko wees tijdens het interview ook op eerdere technische oplossingen die levens hebben gered. In 2023 werd een belangrijke verkeersbrug richting Lyman door Russische aanvallen verwoest. Daardoor moesten Oekraïense eenheden lange omwegen maken om gewonden te evacueren.
De 81e afzonderlijke luchtmobiele brigade zette vervolgens een PTS-2-amfibievoertuig in om gewonde militairen over het water te vervoeren. Daardoor werd per evacuatie ongeveer dertig tot veertig minuten gewonnen. Gedurende de winter voerde de brigade op deze manier 86 transporten uit.
Volgens de kolonel kunnen dergelijke tijdwinsten voor zwaargewonde soldaten het verschil betekenen tussen leven en dood.
Ondergrondse oorlogvoering neemt verder toe
De nieuwe tunnel in Donetsk staat niet op zichzelf. Ook elders aan het front gebruiken beide strijdende partijen ondergrondse infrastructuur om zich ongezien te verplaatsen.
Bij Koepjansk in de regio Charkiv maakten Russische militairen eerder gebruik van gaspijpleidingen om achter Oekraïense verdedigingslinies te komen. Oekraïense eenheden hebben deze tactiek vervolgens eveneens toegepast.
In oktober meldde het Oekraïense Khartiia-korps dat militairen tijdens operatie Veles meer dan vijftien kilometer via ondergrondse verbindingen waren opgerukt om Russische posities van achteren te benaderen.
De aanleg van de bijna zes kilometer lange tunnel in Donetsk onderstreept hoe belangrijk militaire ingenieurs zijn geworden. In een oorlog waarin drones vrijwel iedere beweging boven de grond kunnen volgen, verschuift een deel van de militaire logistiek en verdediging steeds verder onder het aardoppervlak.
Of de tunnel ook op langere termijn veilig kan worden gebruikt, blijft afhankelijk van de ontwikkelingen aan het front. Volgens het Oekraïense leger maakt de verbinding het voorlopig mogelijk om militairen te beschermen en de bevoorrading van verschillende eenheden voort te zetten.
