WASHINGTON – De Democraten hebben bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van dinsdag 3 november een grote overwinning geboekt. Volgens de tussenstand van Decision Desk HQ (DDHQ) hebben zij de meerderheid veroverd in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden. Ook bij de gouverneursverkiezingen boekte de partij belangrijke winst. Vooral de resultaten in Texas, Iowa, Ohio, Kansas en South Carolina vallen op. Daarmee veranderen de politieke machtsverhoudingen in Washington ingrijpend en krijgt president Donald Trump tijdens de resterende twee jaar van zijn presidentschap te maken met aanzienlijk meer tegenstand.
Woensdagochtend 4 november, omstreeks 10.51 uur Nederlandse tijd, hadden de Democraten 54 zetels in de Senaat veiliggesteld, tegenover 44 voor de Republikeinen. Twee zetels waren nog niet toegewezen. In het Huis van Afgevaardigden stond de teller op 241 Democratische en 149 Republikeinse zetels. Daar waren nog 45 kiesdistricten onbeslist. Het gaat om voorlopige uitslagen en verkiezingsprognoses, die nog niet allemaal officieel zijn vastgesteld.
Zeven Republikeinse Senaatszetels naar Democraten
De Democraten hebben volgens Decision Desk HQ zeven Senaatszetels overgenomen die voorheen door Republikeinen werden bezet. Het gaat om Texas, Iowa, Kansas, Maine, North Carolina, Ohio en South Carolina. Daarmee behaalde de partij ook overwinningen in staten die jarenlang als belangrijke Republikeinse machtsbases golden.
In Texas boekte James Talarico een opvallende overwinning op de Republikein Ken Paxton. Volgens de voorlopige telling ontving Talarico 55,09 procent van de stemmen. De uitslag betekent een belangrijke doorbraak voor de Democraten in een staat waar de Republikeinen tientallen jaren de Senaatsverkiezingen domineerden.
Ook in North Carolina wonnen de Democraten overtuigend. Voormalig gouverneur Roy Cooper behaalde 58,68 procent van de stemmen. In Ohio keert Sherrod Brown terug naar Washington nadat hij de Republikein Jon Husted versloeg. Brown kreeg volgens de tussenstand 49,65 procent van de stemmen, maar behaalde daarmee voldoende steun voor een overwinning.
In Iowa won Josh Turek met 50,47 procent. Kansas koos met Adam Hamilton eveneens een Democraat, terwijl Annie Andrews in South Carolina een belangrijke overwinning behaalde. In Maine verloor de Republikeinse senator Susan Collins haar zetel aan Democraat Troy Jackson.
Historische overwinning Abdul El-Sayed in Michigan
Michigan leverde eveneens een bijzondere uitslag op. De Democratische kandidaat Abdul El-Sayed won volgens DDHQ met 52,26 procent van de stemmen van de Republikein Mike Rogers. Daarmee krijgt de Amerikaanse Senaat voor het eerst een islamitische senator.
El-Sayed behoort tot de progressieve vleugel van de Democratische Partij en voerde campagne voor betaalbare gezondheidszorg, economische hervormingen en het beperken van de invloed van grote ondernemingen op de politiek.
Andere nieuwe Democratische senatoren zijn onder meer Peggy Flanagan in Minnesota, Chris Pappas in New Hampshire en Juliana Stratton in Illinois. De Republikeinen behielden belangrijke Senaatszetels in onder andere Florida, Nebraska, Kentucky, Alabama en Tennessee.
Spannende tellingen in Alaska en Mississippi
Niet alle Senaatsverkiezingen waren woensdagochtend beslist. In Alaska leidde de Republikein Dan Sullivan met 48,52 procent, tegenover 47,66 procent voor de Democratische kandidaat Mary Peltola. Daar was ongeveer 68 procent van de stemmen geteld.
Ook Mississippi kende een bijzonder kleine marge. De Democratische kandidaat Scott Colom stond op 49,06 procent, terwijl de zittende Republikeinse senator Cindy Hyde-Smith 48,83 procent had verzameld.
De resterende tellingen bepalen hoe groot de Democratische meerderheid uiteindelijk wordt. De machtswisseling in de Senaat is volgens de DDHQ-projecties al een feit.
Ook meerderheid in Huis van Afgevaardigden
In het Huis van Afgevaardigden hebben de Democraten eveneens de grens van 218 zetels overschreden. Volgens Decision Desk HQ staan zij inmiddels op 241 zetels en hebben zij 32 districten overgenomen die eerder Republikeins waren. De Republikeinen wisten op hun beurt twee Democratische districten te veroveren.
Onder de opvallende Democratische winnaars bevinden zich Jamie Ager in North Carolina, Zach Dembo in Kentucky, Bob Harvie in Pennsylvania en Bobby Pulido in Texas.
De volledige samenstelling van het nieuwe Huis staat nog niet vast, omdat in tientallen districten de stemmen nog worden geteld. Toch is de Democratische voorsprong inmiddels voldoende om de Republikeinse meerderheid te beëindigen.
Democraten winnen vier gouverneursposten
Ook bij de verkiezingen voor de gouverneurs van Amerikaanse staten veranderden de machtsverhoudingen. Volgens DDHQ beschikten de Democraten woensdagochtend over 27 gouverneursposten en de Republikeinen over twintig. Drie staten waren nog onbeslist.
De Democraten namen vier gouverneursposten over van de Republikeinen. In Texas versloeg Gina Hinojosa de zittende gouverneur Greg Abbott. In Iowa won Rob Sand, terwijl Amy Acton in Ohio de overwinning behaalde. Georgia koos met Keisha Lance Bottoms eveneens een Democratische gouverneur.
In Californië wordt Gavin Newsom opgevolgd door Xavier Becerra. Newsom mag vanwege de wettelijke beperking van twee ambtstermijnen niet opnieuw kandidaat zijn. Ook Michigan en Minnesota krijgen nieuwe Democratische gouverneurs: Jocelyn Benson en Amy Klobuchar.
Andere opvallende uitslagen zijn de Democratische overwinningen van David Crowley in Wisconsin, Deb Haaland in New Mexico en Hannah Pingree in Maine.
Drie gouverneursverkiezingen nog onbeslist
In Alaska, Kansas en Nevada stond woensdag nog geen definitieve winnaar vast. In Alaska leidde Democraat Jonathan Kreiss-Tomkins, terwijl in Kansas Cindy Holscher een zeer kleine voorsprong had op Republikein Ty Masterson.
Ook in Nevada bleef het spannend. Daar stond Aaron Ford voor op de zittende Republikeinse gouverneur Joe Lombardo.
Deze drie verkiezingen bepalen de uiteindelijke verdeling van de vijftig gouverneursposten.
Wat betekent de overwinning voor Donald Trump?
De verkiezingsuitslag heeft grote gevolgen voor de resterende ambtstermijn van president Donald Trump. Vanaf januari 2027 krijgt hij te maken met een Congres waarin de Democraten de meerderheid hebben.
Het Huis van Afgevaardigden kan nieuwe parlementaire onderzoeken beginnen naar het beleid van de regering. Ook krijgt de oppositie meer invloed op de federale begroting, terwijl de Senaat een belangrijke rol speelt bij de goedkeuring van ministers, ambassadeurs en rechters.
Trump behoudt zijn presidentiële bevoegdheden en vetorecht. Toch zal hij voor nieuwe wetgeving vaker moeten onderhandelen met de Democraten. Dat geldt onder meer voor belastingmaatregelen, overheidsuitgaven, immigratiebeleid en buitenlandse militaire steun.
De uitslag betekent bovendien dat beide partijen zich opnieuw moeten voorbereiden op de presidentsverkiezingen van 2028. Binnen de Democratische Partij hebben zowel gematigde als progressieve kandidaten belangrijke overwinningen geboekt, waardoor ook binnen de partij discussie ontstaat over de toekomstige koers.
De komende dagen worden de resterende stemmen geteld. Pas wanneer alle uitslagen zijn vastgesteld, wordt duidelijk hoe groot de Democratische meerderheid precies wordt. De verkiezingen van november 2026 hebben in ieder geval de politieke machtsverhoudingen in Washington ingrijpend veranderd.
