ZOETERMEER – De politie maakt zich grote zorgen over de steeds jongere leeftijd waarop kinderen betrokken raken bij zware criminaliteit. Onder de jongeren die door criminelen worden ingezet voor illegale activiteiten bevinden zich volgens de politie zelfs kinderen van pas elf jaar. Zij worden verleid met de belofte van snel geld en dure spullen, maar beseffen vaak onvoldoende welke risico's zij lopen. Om jongeren, ouders en andere betrokkenen bewust te maken van de gevaren organiseren de politie-eenheid Den Haag en de gemeente Zoetermeer van maandag 9 tot en met vrijdag 13 november een speciale campagneweek tegen ondermijnende criminaliteit.

Het is het derde achtereenvolgende jaar dat de politie en gemeente met een dergelijke campagne aandacht vragen voor de zogenoemde jonge aanwas in de criminaliteit. Volgens de politie worden kinderen en tieners steeds vaker benaderd voor opdrachten die op het eerste gezicht eenvoudig lijken, maar onderdeel zijn van georganiseerde criminele activiteiten. Het kan gaan om het vervoeren van drugs, het ophalen van verdovende middelen, het verplaatsen van crimineel geld of zelfs het plaatsen van explosieven bij woningen.

Voor het uitvoeren van dergelijke opdrachten krijgen jongeren soms aanzienlijke geldbedragen aangeboden. Daarmee kunnen zij dure kleding, telefoons of andere producten kopen waarvoor leeftijdsgenoten normaal gesproken lange tijd moeten sparen. Juist die combinatie van snel geld, sociale druk en de aantrekkingskracht van luxe maakt jongeren kwetsbaar voor criminelen die op zoek zijn naar nieuwe uitvoerders.

Eenmaal betrokken is stoppen niet altijd eenvoudig

De politie benadrukt dat de gevolgen van betrokkenheid bij criminaliteit veel verder kunnen gaan dan jongeren aanvankelijk verwachten. Wie eenmaal een opdracht heeft uitgevoerd, kan opnieuw worden benaderd en onder druk worden gezet om meer werkzaamheden te verrichten. Daarbij kunnen criminelen dreigen met geweld of intimidatie, niet alleen tegen de betrokken jongere, maar ook tegen familieleden.

Vooral het plaatsen van explosieven brengt grote risico's met zich mee. Zelfgemaakte explosieven kunnen onvoorspelbaar zijn en niet alleen ernstige schade aan gebouwen veroorzaken, maar ook levensgevaarlijk zijn voor degene die ze vervoert of plaatst. Daarnaast kunnen omwonenden en toevallige voorbijgangers slachtoffer worden.

Ook op langere termijn kunnen de gevolgen ingrijpend zijn. Jongeren die strafrechtelijk verantwoordelijk kunnen worden gehouden, riskeren afhankelijk van hun leeftijd en het gepleegde feit een strafblad of andere strafrechtelijke maatregelen. Een veroordeling kan later problemen veroorzaken bij het vinden van werk of het aanvragen van een Verklaring Omtrent het Gedrag. Ook kunnen bepaalde financiële diensten moeilijker toegankelijk worden.

De politie waarschuwt dat de beloofde inkomsten daardoor in geen verhouding staan tot de mogelijke gevolgen. Jongeren kunnen bovendien zelf slachtoffer worden van criminele uitbuiting wanneer zij door bedreiging, afhankelijkheid of misleiding steeds verder in het criminele circuit terechtkomen.

Scholieren krijgen VR-experience en escaperoom

Tijdens de campagneweek bezoeken de politie, de gemeente Zoetermeer en Gro-Up jongerenwerk verschillende scholen. Leerlingen krijgen een interactief programma aangeboden waarin zij kennismaken met de werkwijze van criminelen en leren hoe zij risicovolle situaties kunnen herkennen.

Daarvoor wordt onder meer gebruikgemaakt van het Mobiel Media Lab van de politie, een VR-experience en een speciaal ontwikkelde escaperoom. Met deze middelen worden leerlingen geconfronteerd met herkenbare situaties waarin zij keuzes moeten maken. De bedoeling is dat zij ontdekken welke gevolgen bepaalde beslissingen kunnen hebben en hoe zij hulp kunnen vragen wanneer zij door criminelen worden benaderd.

Naast ondermijnende criminaliteit krijgt ook online criminaliteit aandacht. Jongeren leren onder meer over digitale oplichting, phishing en andere vormen van internetcriminaliteit. Daarmee richt de campagne zich niet alleen op de fysieke criminaliteit op straat, maar ook op de digitale omgeving waarin jongeren een groot deel van hun tijd doorbrengen.

Campagne ook toegankelijk voor inwoners

Niet alleen scholieren kunnen deelnemen aan de campagne. Ook andere inwoners krijgen de mogelijkheid om zich te informeren over ondermijnende criminaliteit en de verschillende vormen van oplichting waarmee zij te maken kunnen krijgen.

Op dinsdagmiddag 10 november staat het campagneteam op het Zanzibarplein in Zoetermeer, aan de kant van de rotonde. Op donderdagmiddag 12 november zijn de medewerkers aanwezig op de Markt.

Bezoekers kunnen daar vragen stellen over criminaliteit, signalen van uitbuiting en manieren om zichzelf en anderen te beschermen. Ook onderwerpen zoals phishing en babbeltrucs door personen die zich voordoen als politieagent komen aan bod.

Ouders, leraren en sportcoaches kunnen signalen herkennen

De politie benadrukt dat ouders, verzorgers, docenten en sportcoaches een belangrijke rol spelen bij het vroegtijdig herkennen van criminele uitbuiting. Jongeren die onder invloed staan van criminelen vertellen daar vaak niet gemakkelijk over. Schaamte, angst en bedreigingen kunnen ervoor zorgen dat zij hun problemen verborgen houden.

Plotseling beschikken over dure spullen of opvallend veel geld kan aanleiding zijn om vragen te stellen, zeker wanneer daarvoor geen duidelijke verklaring bestaat. Ook veranderingen in gedrag, geheimzinnigheid over nieuwe contacten of angst voor bepaalde personen kunnen signalen zijn dat er iets speelt. Dergelijke veranderingen betekenen op zichzelf niet dat een jongere betrokken is bij criminaliteit, maar kunnen wel aanleiding zijn om het gesprek aan te gaan.

Volgens de politie is het belangrijk dat betrokkenen weten waar zij terechtkunnen wanneer zij vermoedens hebben van criminele uitbuiting. Hulp is niet uitsluitend bedoeld voor jongeren die al strafbare feiten hebben gepleegd, maar ook voor kinderen die worden benaderd of onder druk gezet.

Vermoedens melden kan ook anoniem

Jongeren en ouders die hulp nodig hebben, kunnen contact opnemen met de wijkagent of de politie via 0900-8844. De politie kan vervolgens helpen bij het vinden van passende ondersteuning. Gemeenten en jongerenwerkorganisaties beschikken daarnaast over verschillende mogelijkheden om begeleiding te bieden.

Wie informatie heeft over mogelijke criminele activiteiten, maar liever niet rechtstreeks met de politie spreekt, kan anoniem een melding doen via Meld Misdaad Anoniem op 0800-7000. Bij acute dreiging of direct gevaar moet altijd 112 worden gebeld.

Ook mensen die zich zorgen maken over iemand uit hun omgeving worden opgeroepen om niet weg te kijken. Volgens de politie is de hulp van inwoners essentieel om ondermijnende criminaliteit vroegtijdig te herkennen en te voorkomen dat kinderen en jongeren steeds verder in het criminele circuit terechtkomen.

Met de campagneweek in Zoetermeer willen politie, gemeente en jongerenwerk vooral duidelijk maken dat het vooruitzicht van snel geld aantrekkelijk kan lijken, maar dat de werkelijke prijs voor jonge betrokkenen bijzonder hoog kan zijn.