PARIJS – Met nog ruim vijf maanden te gaan tot de Franse presidentsverkiezingen staat Marine Le Pen van het rechts-nationalistische Rassemblement National (RN) met grote afstand bovenaan in de opiniepeilingen. De partijpolitica krijgt in recente onderzoeken tussen de 34 en 36 procent van de stemmen toegedicht, terwijl haar belangrijkste concurrenten aanzienlijk lager scoren. Vooral de opmars van Jean-Luc Mélenchon en de verdeeldheid binnen het politieke midden bepalen momenteel het beeld van de verkiezingsstrijd. Toch is de eerste plaats in de peilingen geen garantie op het presidentschap: Frankrijk kiest zijn president in twee stemrondes, waarbij de uiteindelijke uitslag sterk kan afwijken van de huidige verhoudingen.
De eerste ronde van de presidentsverkiezingen vindt plaats op zondag 18 april 2027. Wanneer geen enkele kandidaat direct een absolute meerderheid behaalt, volgt op zondag 2 mei een tweede ronde tussen de twee kandidaten met de meeste stemmen. De verkiezingen betekenen het einde van het presidentschap van Emmanuel Macron, die na twee opeenvolgende termijnen niet opnieuw kandidaat mag zijn.
Le Pen haalt in recente peilingen maximaal 36 procent
Volgens de gegevens van een onderzoek dat Toluna Harris Interactive van 3 tot en met 5 november uitvoerde voor de Franse televisiezender M6 en radiostation RTL, ontvangt Marine Le Pen afhankelijk van de onderzochte kandidaatstelling tussen de 34 en 36 procent van de stemmen.
In een scenario waarin voormalig premier Édouard Philippe als enige kandidaat van het politieke midden meedoet, komt Le Pen uit op 36 procent. Jean-Luc Mélenchon van de linkse partij La France Insoumise volgt met 19 procent, terwijl Philippe op 14 procent en Raphaël Glucksmann op 12 procent staan. De conservatieve Bruno Retailleau krijgt in deze samenstelling 8 procent.
Wanneer ook andere kandidaten van het politieke midden zich verkiesbaar stellen, veranderen de verhoudingen tussen haar concurrenten. Le Pen blijft in alle onderzochte scenario's op ruime afstand van de overige kandidaten.
Het onderzoek werd uitgevoerd onder 2.101 geregistreerde Franse kiezers. Afhankelijk van de gemeten percentages kent de peiling een foutmarge. De onderzoekers benadrukken bovendien dat de cijfers een momentopname zijn en geen voorspelling van de daadwerkelijke verkiezingsuitslag.
Ook een onderzoek van Ipsos van 21 en 22 oktober bevestigt het beeld. Daarin behaalde Le Pen tussen de 32 en 33,5 procent, afhankelijk van de kandidaatstelling. Mélenchon kwam in de vier onderzochte scenario's uit op 17 procent.
Mélenchon profiteert van verdeeldheid
Opvallend in de recente peilingen is de positie van Jean-Luc Mélenchon. De leider van La France Insoumise vertegenwoordigt de radicale linkerzijde en heeft een uitgesproken programma op het gebied van inkomensverdeling, sociale voorzieningen en overheidsuitgaven.
Zijn positie verschilt duidelijk van die van Raphaël Glucksmann, die zich richt op sociaal-democratische en pro-Europese kiezers. Wanneer beide politici deelnemen, raakt het linkse electoraat verdeeld over verschillende politieke stromingen.
Een vergelijkbaar probleem speelt binnen het politieke midden. Édouard Philippe, voormalig premier onder Macron en oprichter van Horizons, probeert kiezers aan zich te binden die een voortzetting van een gematigde, hervormingsgerichte koers wensen. Ook voormalig premier Gabriel Attal vertegenwoordigt een deel van deze politieke achterban.
De peilingen laten zien dat de onderlinge concurrentie binnen het midden aanzienlijke gevolgen heeft voor de individuele percentages. Philippe haalt hogere scores wanneer hij als enige kandidaat van het midden wordt getest dan wanneer Attal eveneens meedoet.
Het is daarmee nog onduidelijk welke kandidaten uiteindelijk het sterkst vertegenwoordigd zullen zijn in de eerste stemronde.
Macron zoekt samenwerking tussen politieke partijen
De peilingen plaatsen de politieke omgeving van president Emmanuel Macron voor een ingewikkelde opgave. De president heeft aangegeven samenwerking te willen bevorderen tussen partijen die een gemeenschappelijk alternatief willen vormen voor Rassemblement National en La France Insoumise.
Daarbij gaat het om politieke stromingen die uiteenlopen van de sociaal-democratie tot gematigd rechts. Het onderlinge verschil in economische, sociale en Europese standpunten maakt dergelijke samenwerking echter ingewikkeld.
Een gezamenlijke kandidaat zou de versnippering van de stemmen binnen het midden kunnen verminderen, maar de betrokken partijen moeten daarvoor eerst overeenstemming bereiken over een politieke koers en de persoon die hen vertegenwoordigt.
De verkiezingen worden bovendien gehouden tegen de achtergrond van politieke spanningen en discussies over de Franse overheidsfinanciën. Ook koopkracht, migratie, veiligheid en de verhouding tussen Frankrijk en de Europese Unie spelen een belangrijke rol in het politieke debat.
Juridische problemen Le Pen nog niet volledig voorbij
Naast de verkiezingsstrijd speelt voor Marine Le Pen een juridische kwestie. In maart 2025 werd zij veroordeeld in een zaak over het onrechtmatig gebruik van Europese parlementaire middelen voor partijmedewerkers. Het aanvankelijke vonnis leidde tot een verbod om zich gedurende vijf jaar verkiesbaar te stellen, waardoor haar deelname aan de presidentsverkiezingen van 2027 onder druk kwam te staan.
In juli 2026 bevestigde het hof in Parijs haar veroordeling, maar werd de periode van uitsluiting verkort tot 45 maanden, waarvan 30 maanden voorwaardelijk. Omdat de resterende periode van vijftien maanden al was verstreken sinds het eerdere vonnis, kwam haar mogelijkheid om zich kandidaat te stellen opnieuw in beeld.
Le Pen kondigde daarop aan dat zij aan de presidentsverkiezingen wil deelnemen. Ook stelde zij beroep in bij het Franse hoogste gerechtshof, de Cour de cassation.
Die juridische procedure is nog niet afgerond. Hoewel het vonnis in hoger beroep haar onmiddellijke uitsluiting als kandidaat heeft weggenomen, kan de verdere juridische afhandeling gevolgen hebben voor haar positie. De definitieve beoordeling van eventuele kwesties rond haar verkiesbaarheid ligt uiteindelijk bij de bevoegde Franse instanties.
De juridische onzekerheid heeft ook de rol van Jordan Bardella belangrijk gemaakt. De huidige voorzitter van Rassemblement National werd eerder nadrukkelijk genoemd als mogelijke presidentskandidaat wanneer Le Pen zelf niet zou kunnen deelnemen.
Verkiezingen van 2022 vormen belangrijk vergelijkingspunt
Marine Le Pen nam eerder deel aan de presidentsverkiezingen van 2012, 2017 en 2022. Bij de laatste twee verkiezingen bereikte zij de tweede ronde, waarin zij beide keren tegenover Emmanuel Macron stond.
In 2022 behaalde zij in de eerste ronde 23,1 procent van de stemmen. Macron kwam toen uit op 27,9 procent. Tijdens de tweede ronde won Macron met 58,6 procent tegenover 41,4 procent voor Le Pen.
De percentages die Le Pen momenteel in de peilingen krijgt toegedicht, liggen aanzienlijk boven haar resultaat uit de eerste ronde van 2022. Tegelijkertijd is de politieke situatie veranderd doordat Macron niet opnieuw kan deelnemen en verschillende partijen bezig zijn hun kandidaten en samenwerkingsverbanden vast te stellen.
Rassemblement National heeft de afgelopen jaren zijn parlementaire positie versterkt. De partij beschikt over een omvangrijke vertegenwoordiging in de Franse Nationale Vergadering, maar heeft geen zelfstandige meerderheid waarmee zij zonder andere partijen het land kan besturen.
Ook na de presidentsverkiezingen zal de verhouding tussen de nieuwe president en het parlement daarom van groot belang zijn. Een president kan weliswaar een nieuwe premier benoemen, maar heeft voor veel wetgeving steun in de Nationale Vergadering nodig.
Tweede ronde blijft beslissend
Hoewel Marine Le Pen in de huidige onderzoeken duidelijk de meeste steun krijgt bij een eerste stemronde, blijft de tweede ronde een afzonderlijke verkiezingsstrijd.
Kiezers van kandidaten die in de eerste ronde afvallen, kunnen in de tweede ronde overstappen naar een van de overgebleven kandidaten, thuisblijven of blanco stemmen. Welke keuze zij maken, hangt onder meer af van de personen die uiteindelijk tegenover elkaar staan en van de politieke ontwikkelingen in de maanden voor de verkiezingen.
Bovendien is het definitieve kandidatenveld nog niet vastgesteld. Veranderingen in partijallianties, economische omstandigheden, maatschappelijke discussies en de verkiezingscampagnes kunnen de huidige verhoudingen beïnvloeden.
De komende maanden worden daardoor bepalend voor de verdere ontwikkeling van de Franse verkiezingsstrijd. De huidige peilingen laten vooral zien dat Le Pen in de onderzochte eerste-rondevarianten een aanzienlijke voorsprong heeft opgebouwd. Of die steun ook bij de stemming van 18 april en een eventuele tweede ronde op 2 mei overeind blijft, moeten de Franse kiezers uiteindelijk beslissen.
Reacties
Er zijn nog geen goedgekeurde reacties.