AMSTERDAM, 3 maart 2026 – Het terugdraaien van investeringen in pandemische paraatheid is volgens NU’91 een bewuste keuze die de gezondheid van verpleegkundigen en verzorgenden in gevaar brengt. Dat stelt voorzitter Femke Merel van Kooten in reactie op recente beleidsvoornemens van het kabinet.
“Het is niet de vraag óf er een nieuwe pandemie komt, maar wanneer,” aldus Van Kooten. “Als je dat weet en tóch de voorbereiding afbouwt, dan neem je willens en wetens een risico.”
Volgens de beroepsorganisatie voor zorgprofessionals getuigt het besluit van kortetermijndenken en wordt onvoldoende rekening gehouden met de structurele kwetsbaarheid van de zorgsector.
Lessen uit corona genegeerd
Tijdens de coronapandemie hielden verpleegkundigen en verzorgenden onder hoge druk de zorg overeind. Er werd gewerkt met tekorten aan beschermingsmiddelen, lange diensten en grote mentale belasting.
Van Kooten stelt dat juist de mensen op de werkvloer het beste weten waar het destijds misging. “Zij hebben structureel over hun grenzen heen gewerkt, vaak met onvoldoende bescherming en met grote persoonlijke gevolgen. Zij weten wat er nodig is voor een volgende crisis.”
Volgens NU’91 wordt die praktijkkennis nu onvoldoende benut. In plaats van structurele versterking, ziet de organisatie dat investeringen worden teruggeschroefd. “Dat is een politieke keuze en een klap in het gezicht van alle verzorgenden en verpleegkundigen,” aldus de voorzitter.
Situatie slechter dan vóór corona
De organisatie benadrukt dat de uitgangspositie van de zorg momenteel zwakker is dan vóór 2020. Personeelstekorten zijn toegenomen, de werkdruk blijft hoog en het ziekteverzuim is structureel verhoogd.
Volgens NU’91 is er geen enkele ruimte om zonder stevige voorbereiding opnieuw een pandemie op te vangen. “Je kunt niet zeggen dat je paraat bent als je tegelijkertijd de basis afbreekt,” stelt Van Kooten. “Dit betekent dat zorgprofessionals straks opnieuw de klappen moeten opvangen als het misgaat. Dat mag geen tweede keer gebeuren.”
De bond wijst erop dat er nog altijd zorgmedewerkers thuiszitten met fysieke of psychische klachten als gevolg van de pandemie. Daarmee is de sector volgens NU’91 nog altijd herstellende van de vorige crisis.
Kwetsbaarheid voor patiënten en zorgmedewerkers
De gevolgen van verminderde paraatheid raken volgens de organisatie niet alleen zorgprofessionals, maar ook patiënten en kwetsbare groepen. Zonder voldoende beschermingsmiddelen, scholing en crisisstructuren ontstaat het risico dat de zorgcapaciteit opnieuw onder druk komt te staan.
NU’91 spreekt van een koers die Nederland kwetsbaarder maakt voor toekomstige gezondheidscrises. “Wie nu investeringen schrapt, kiest er bewust voor om minder voorbereid een volgende crisis in te gaan,” aldus Van Kooten. “Dat is spelen met de gezondheid van mensen.”
De organisatie benadrukt dat pandemische paraatheid niet alleen draait om voorraden, maar ook om structurele personeelsversterking, duidelijke besluitvorming en zeggenschap van zorgprofessionals in crisisoverleggen.
Oproep aan kabinet en Tweede Kamer
NU’91 roept het kabinet en de Tweede Kamer op om de afbouw van pandemische paraatheid direct terug te draaien. Volgens de bond zijn structurele investeringen nodig in:
- scholing en bijscholing van zorgprofessionals
- voldoende beschermingsmiddelen
- versterking van personele capaciteit
- structurele zeggenschap van verpleegkundigen en verzorgenden in crisisvoorbereiding
“Tijdens corona is het uiterste gevraagd van onze mensen. Dat was al op het randje en het heeft velen blijvend geraakt,” zegt Van Kooten. “Het is onverantwoord om nog een keer zo’n situatie, zonder betere voorbereiding, te moeten trotseren.”
Volgens NU’91 is het afbouwen van paraatheid geen technische bezuiniging, maar een principiële beleidskeuze met directe gevolgen voor de veiligheid in de zorg. De organisatie dringt aan op heroverweging voordat Nederland opnieuw geconfronteerd wordt met een grootschalige uitbraak.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
