Datacenter Amsterdam slurpt miljard liter drinkwater

AMSTERDAM, 18 augustus 2026 – Een nieuw Amerikaans datacenter in Amsterdam-Zuidoost gaat op termijn jaarlijks ruim 1,1 miljard liter drinkwater verbruiken voor de koeling van servers. Dit volume ligt aanzienlijk hoger dan de vastgestelde duurzaamheidsnormen binnen de datacentersector. Het technologiebedrijf Equinix, dat verantwoordelijk is voor de bouw, spreekt in de vergunningsaanvraag van overmacht. Het bedrijf stelt dat alternatieve, zuinigere koelingsinstallaties simpelweg niet in het beoogde gebouwontwerp passen. De situatie leidt tot grote maatschappelijke bezorgdheid, aangezien de drinkwatervoorziening in de regio onder toenemende druk staat door droogte en bevolkingsgroei.

Bouw van nieuw Amerikaans datacenter in Amsterdam-Zuidoost

Het databedrijf Equinix werkt aan de realisatie van een omvangrijk nieuw complex in het stadsdeel Amsterdam-Zuidoost. De ambitieuze plannen omvatten in totaal vier grote datacentertorens die de digitale infrastructuur van talloze internationale bedrijven moeten ondersteunen. Dergelijke datacenters genereren een enorme hoeveelheid hitte en vereisen daarom zware, onafgebroken koelinstallaties. Voor dit specifieke project is gekozen voor een systeem dat gebruikmaakt van drinkwater. Volgens technische berekeningen zal het complex bij volledige ingebruikname ruim 1,1 miljard liter drinkwater per jaar laten verdampen. Dit indrukwekkende volume komt overeen met ruim één procent van de totale jaarlijkse waterproductie van Waternet, de leverancier voor de gehele regio Amsterdam.

Extreem hoog waterverbruik voor serverkoeling

De datacentersector heeft zichzelf in 2021 een belangrijke milieunorm opgelegd om de ecologische voetafdruk te verkleinen. Voor nieuwe projecten in gebieden met een matige waterschaarste, waaronder de regio Amsterdam, werd afgesproken dat de zogenaamde Water Usage Effectiveness-score (WUE) vanaf het jaar 2025 niet hoger mag zijn dan 1,0. Het nieuwe complex van Equinix overschrijdt deze richtlijn echter ruimschoots met een verwachte WUE-score van 1,690. Hoewel er afspraken liggen, bleek deze norm destijds niet wettelijk verankerd. Hierdoor konden lokale overheden de verleende vergunning niet op basis van dit hoge waterverbruik weigeren. Het opofferen van hoogwaardig drinkwater voor een louter commerciële procesfunctie stuit desondanks op veel onbegrip bij milieuorganisaties.

Overmacht en ruimtetekort volgens de bouwer

Equinix beroept zich in de officiële stukken op overmacht en benadrukt een harde technische noodzaak. Het nieuwe datacenter moet maar liefst zestig meter de hoogte in gaan. Deze hoogbouw is ontworpen om zoveel mogelijk server- en rekenkracht per vierkante meter te kunnen huisvesten. Het bedrijf geeft aan dat zogeheten ‘natte torens’ op het dak de enige haalbare optie zijn voor de serverkoeling. Andere installaties, die weliswaar aanzienlijk minder drinkwater verbruiken, zouden te veel fysieke ruimte in beslag nemen. Het argument luidt simpelweg dat het met alternatieve systemen niet in het gebouw past. Bovendien zou droge koeling resulteren in een veel hoger elektriciteitsverbruik, wat gezien de huidige krapte op de Nederlandse energiemarkt evenmin een wenselijke oplossing is. De directie van Equinix benadrukt bovendien dat streng waterbeleid ten tijde van de oorspronkelijke vergunningsaanvraag nog veel minder hoog op de bestuurlijke agenda stond.

Alternatieven stuiten op praktische bezwaren

Hoewel de bouwer naar eigen zeggen absoluut de voorkeur geeft aan koeling met industrieel afvalwater in plaats van schoon drinkwater, blijkt dit in de praktijk vooralsnog onhaalbaar. In Amsterdam-Zuidoost ontbreekt momenteel een lokaal leidingnetwerk dat dit soort restwater op grote schaal kan aanleveren. Als overbrugging loopt er parallel wel een traject om een vergunning te krijgen voor een systeem voor warmte-koudeopslag (WKO) in de bodem. Dit zou in de toekomst kunnen helpen om de temperatuur efficiënter te reguleren, maar lost het structurele waterverbruik van de torens voor de korte termijn niet volledig op.

Gevolgen voor de Amsterdamse nutsvoorzieningen

De komst van de zwaar verbruikende torens botst direct met de actuele droogteproblematiek in Nederland. Waternet moet de komende decennia fors investeren in extra zuiveringscapaciteit om de alsmaar groeiende bevolking van de hoofdstad van voldoende drinkwater te kunnen blijven voorzien. De grootschalige wateronttrekking door het nieuwe datacenter legt direct een extra beslag op dit toch al kwetsbare distributiesysteem. Gemeenten en toezichthouders geven bovendien aan dat zij cruciale juridische handvatten missen. In het huidige bestuursrecht hebben gemeenten nagenoeg geen bevoegdheid om complexe vergunningen af te wijzen louter op basis van netcongestie of een dreigend regionaal tekort aan drinkwater.

Stroomnetproblematiek vertraagt verdere uitbreiding

Ondanks de reeds verleende vergunningen zal het astronomische waterverbruik van 1,1 miljard liter pas over ruim tien jaar volledig bereikt worden. Vanwege de aanhoudende en landelijke problemen op het stroomnet wordt momenteel uitsluitend de eerste van de vier geplande torens gebouwd. De netbeheerder heeft simpelweg niet voldoende doorvoercapaciteit beschikbaar om het volledige gebouwencomplex direct van elektriciteit te voorzien. De overige drie torens staan zodoende pas in de planning voor na 2035. Dit is uiteraard onder de strikte voorwaarde dat de infrastructuur van het lokale elektriciteitsnetwerk op dat moment afdoende is uitgebreid om de gigantische energiebehoefte van het datacenter probleemloos te kunnen faciliteren.