Ik dacht altijd dat onderhandelingen over belastingen gingen over geld. Over hoeveel we betalen, wie de rekening krijgt en hoeveel er uiteindelijk in onze portemonnee overblijft. Maar kennelijk heb ik de afgelopen jaren iets gemist. Want tegenwoordig moet je blijkbaar ook over abortus, asielzoekers en stikstof onderhandelen voordat er een akkoord over de belastingen kan worden gesloten.
JA21, BBB en de SGP hebben de handen ineengeslagen om het minderheidskabinet van Rob Jetten onder druk te zetten. Ze willen best meewerken aan het belastingplan voor 2027, maar uitsluitend wanneer het kabinet aan hun eisen tegemoetkomt. En die eisen gaan bepaald niet alleen over belastingen.
Wat heeft abortus met belastingen te maken?
De SGP wil dat ontwikkelingen op het gebied van abortus en draagmoederschap worden stilgezet. JA21 wil vergaande aanpassingen van het asielbeleid en BBB wil de stikstofplannen veranderen. Allemaal onderwerpen die ineens onderdeel zijn geworden van de onderhandelingen over onze belastingcenten.
Ik stel daarom een heel eenvoudige vraag: wat heeft het recht van een vrouw om over haar eigen lichaam te beslissen in hemelsnaam te maken met de inkomstenbelasting, de btw of de lasten voor ondernemers?
Helemaal niets, wat mij betreft.
Natuurlijk mag de SGP tegen abortus zijn. Natuurlijk mag JA21 een strenger asielbeleid willen en mag BBB opkomen voor boeren. Daar hebben we een parlement voor. Maar gebruik die onderwerpen dan in het debat waarvoor ze bedoeld zijn. Niet als wisselgeld om een kabinet bij de behandeling van belastingplannen op de knieën te dwingen.
Dit is geen constructief overleg
De drie partijen noemen hun voorstel een constructief aanbod. Ik noem het politieke chantage. Niet in de strafrechtelijke betekenis van het woord, maar in de politieke betekenis: wie onze steun wil, moet eerst onze wensen op andere terreinen inwilligen.
En het opmerkelijkste vind ik misschien nog wel dat drie partijen met totaal verschillende achtergronden kennelijk bereid zijn elkaars eisen te omarmen, zolang ze daarmee gezamenlijk meer macht krijgen aan de onderhandelingstafel.
Dat onderhandelen compromissen vereist, begrijp ik uitstekend. Een minderheidskabinet kan nu eenmaal niet zonder steun van andere partijen. Maar er bestaat wat mij betreft een wezenlijk verschil tussen onderhandelen over belastingtarieven en het gebruiken van medisch-ethische rechten als politiek betaalmiddel.
Waar ligt de grens?
Want als we deze manier van politiek bedrijven normaal gaan vinden, waar houdt het dan op? Moet de volgende belastingdeal afhankelijk worden van het homohuwelijk, euthanasie of de vrijheid van onderwijs? Welk maatschappelijk recht leggen we de volgende keer op de onderhandelingstafel?
Ik verwacht van politici dat ze verantwoordelijkheid nemen voor het land, niet dat ze ieder wetsvoorstel aangrijpen om hun volledige verlanglijstje af te dwingen.
Wat mij betreft mag het kabinet stevig onderhandelen over de belastingen. Schrap onnodige lasten, help ondernemers en zorg dat werken daadwerkelijk loont. Daar valt genoeg over te bespreken.
Maar houd abortus, medische keuzes en andere fundamentele persoonlijke vrijheden buiten deze financiële koehandel.
Want als de politiek straks eerst moet bepalen wat een vrouw met haar lichaam mag doen voordat we weten hoeveel belasting we betalen, dan zijn we in Den Haag toch echt behoorlijk de weg kwijt.
En ik weiger dat normale politiek te noemen.
