DEN HAAG – Binnen de VVD is een openlijke strijd ontstaan over het lijsttrekkerschap voor de Eerste Kamer. Voormalig staatssecretaris Frans Weekers heeft zich zondagavond 8 november gemeld als tegenkandidaat van oud-minister Micky Adriaansens, die door het partijbestuur naar voren is geschoven. Weekers wil niet alleen de senaatsfractie gaan leiden, maar ook invloed uitoefenen op de politieke koers van de liberalen.

De oud-staatssecretaris maakte zijn plannen bekend in het televisieprogramma Pauw, De Wit en Moggré. Daarbij verklaarde hij steun te krijgen van prominente VVD'ers, onder wie voormalig minister Halbe Zijlstra en oud-minister Johan Remkes. Zijn kandidatuur moet overigens nog formeel worden ingediend.

Weekers wil einde aan uitsluiten politieke partijen

Volgens Weekers verkeert de VVD in zwaar weer. Hij stelt dat veel leden hun lidmaatschap opzeggen omdat zij zich niet meer herkennen in de koers van de partij. De voormalige bewindsman vindt dat de liberalen opnieuw een duidelijk eigen profiel moeten ontwikkelen, zonder voortdurend naar andere politieke partijen te kijken.

Een belangrijk kritiekpunt is de weigering van de VVD om bepaalde partijen bij voorbaat als mogelijke samenwerkingspartner te accepteren. Weekers wil dat geen enkele partij meer automatisch wordt uitgesloten, ook niet het linkse Pro. Daarmee wijkt hij af van de lijn die de partijleiding tijdens de verkiezingscampagne heeft gevolgd.

Weekers benadrukt dat hij partijleider Dilan Yesilgöz niet wil beschadigen, maar juist wil helpen de VVD een herkenbaarder liberaal karakter te geven. Opvallend is dat hij haar niet vooraf persoonlijk over zijn kandidatuur heeft geïnformeerd.

Partijleden krijgen mogelijk laatste woord

Het VVD-bestuur heeft de voordracht van Micky Adriaansens al bekrachtigd. Zij was eerder minister van Economische Zaken en geniet daarmee de voorkeur van de partijtop. De kandidatuur van Weekers betekent dat de leden mogelijk zelf moeten kiezen wie de partij bij de komende Eerste Kamerverkiezingen gaat aanvoeren.

Andere kandidaten kunnen tot en met 30 november via de partijorganisatie worden voorgedragen. Wanneer meerdere kandidaten officieel meedoen, kunnen VVD-leden van 9 tot en met 15 december digitaal stemmen. Op 16 december wordt de uitslag bekendgemaakt.

Strijd raakt aan politieke koers minderheidskabinet

De interne discussie komt op een gevoelig moment. Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft voor belangrijke wetsvoorstellen steun van oppositiepartijen nodig. Binnen de coalitie bestaan verschillen van inzicht over de vraag bij welke partijen die steun moet worden gezocht.

Weekers maakt zich zorgen over de bestuurbaarheid van Nederland. Volgens hem moet de VVD bereid zijn om breder samen te werken en mag de partij zichzelf niet beperken door politieke tegenstanders vooraf uit te sluiten.

De voormalige staatssecretaris zat van 2003 tot 2010 in de Tweede Kamer en was daarna staatssecretaris van Financiën in de kabinetten-Rutte I en II.

Zijn kandidatuur maakt duidelijk dat de discussie over de toekomstige richting van de VVD niet uitsluitend binnen het partijbestuur wordt gevoerd. De komende ledenstemming kan uitwijzen hoeveel steun Weekers binnen de partij heeft voor zijn afwijkende koers.