DEN HAAG – Het kabinet komt voorlopig niet met nieuwe maatregelen tegen Israël naar aanleiding van de Rode Lijn-demonstratie van zondag 8 november in Amsterdam. In een brief aan de Tweede Kamer erkent minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken dat het menselijk leed onder Palestijnen ongekend is en dat de zorgen van demonstranten begrijpelijk zijn. Tegelijkertijd houdt de regering vast aan haar bestaande beleid van diplomatieke druk en overleg. Concrete nieuwe sancties, aanvullende maatregelen of toezeggingen aan de organisatoren van de demonstratie ontbreken in de brief.
De minister reageert daarmee op een verzoek van Tweede Kamerlid Kati Piri, die tijdens de regeling van werkzaamheden op dinsdag 10 november aandacht vroeg voor de zorgen en oproepen van de organisaties achter het Rode Lijn-protest. Berendsen stuurde zijn reactie woensdag 11 november naar de Kamer.
Volgens de minister hebben grote aantallen Nederlanders met de demonstratie opnieuw duidelijk gemaakt dat zij zich ernstige zorgen maken over de ontwikkelingen in Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Israël.
"Deze zorgen, verdriet en machteloosheid die mensen voelen bij de situatie zijn zeer begrijpelijk", schrijft Berendsen. Hij voegt daaraan toe dat het kabinet zich volledig bewust is van de ernst van de humanitaire situatie en het uitzonderlijke menselijk leed van de Palestijnse bevolking.
Israëlische veiligheid blijft onderdeel van kabinetsbeleid
De minister benadrukt tegelijkertijd dat Nederland rekening blijft houden met de veiligheidsbelangen van Israël. Volgens het kabinet vormt Hamas nog altijd een bedreiging voor de Israëlische veiligheid en moet de organisatie worden ontwapend, zoals is voorzien in het vredesplan.
Daarmee blijft de regering vasthouden aan een benadering waarin zowel het Palestijnse humanitaire leed als de Israëlische veiligheid een plaats krijgen.
Berendsen schrijft dat het Nederlandse beleid voortdurend wordt beoordeeld aan de hand van de ontwikkelingen in het conflictgebied. Welke maatregelen passend en noodzakelijk zijn, hangt volgens hem af van de actuele omstandigheden en de verwachte effectiviteit daarvan.
De minister omschrijft de Nederlandse aanpak als een combinatie van druk en dialoog.
"Enkel dialoog werkt niet als dat geen verandering teweeg brengt, en enkel druk door middel van maatregelen werkt niet wanneer dialoog nodig blijft voor een oplossing", aldus Berendsen.
Volgens de minister heeft Nederland al verschillende maatregelen genomen. Welke maatregelen hij daarmee precies bedoelt, wordt in de brief niet nader toegelicht. Ook maakt hij niet duidelijk of aanvullende stappen worden overwogen naar aanleiding van de eisen van de demonstranten.
Geen concrete toezeggingen aan organisatoren
De reactie van het kabinet is opvallend terughoudend. Hoewel de minister de zorgen van de demonstranten uitdrukkelijk erkent, gaat hij niet afzonderlijk in op de concrete oproepen van de organisaties die de manifestatie hebben georganiseerd.
In de brief worden geen nieuwe sancties aangekondigd, geen aanvullende diplomatieke stappen uitgewerkt en geen termijnen genoemd waarbinnen het kabinet eventuele nieuwe besluiten wil nemen.
Daarmee blijft voor de organisatoren onduidelijk of hun demonstratie aanleiding geeft tot een verandering van het Nederlandse beleid ten aanzien van Israël.
Het kabinet benadrukt wel dat het de ontwikkelingen in het Midden-Oosten blijft volgen en hierover in gesprek blijft met de Tweede Kamer.
Volgens Berendsen blijft Nederland zich samen met Europese en internationale partners inzetten voor stabiliteit in de regio en verbetering van de humanitaire omstandigheden in Gaza.
Het uiteindelijke doel blijft volgens de minister een levensvatbare, democratische en onafhankelijke Palestijnse staat naast een veilig Israël.
Voorlopig verandert de brief niets aan die bestaande beleidslijn. De demonstranten krijgen erkenning voor hun zorgen, maar geen concrete nieuwe toezeggingen over de maatregelen waarvoor zij aandacht hebben gevraagd.
