MOERDIJK – Het Brabantse dorp Moerdijk hoeft mogelijk toch niet te verdwijnen om plaats te maken voor de uitbreiding van het haven- en industriegebied. Het kabinet ziet inmiddels voldoende mogelijkheden om het dorp te behouden, nu uit nieuwe berekeningen blijkt dat aanzienlijk minder ruimte nodig is voor toekomstige industriële ontwikkelingen dan eerder werd aangenomen. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei, CDA) schrijft dinsdag 10 november aan de Tweede Kamer dat het behoud van Moerdijk een haalbaar scenario is. Een definitief besluit is echter nog niet genomen.

De nieuwe inzichten betekenen een belangrijke koerswijziging in een dossier dat de inwoners van Moerdijk al geruime tijd bezighoudt. In november 2025 maakte de gemeente bekend dat het dorp op termijn mogelijk volledig zou moeten verdwijnen. De ruimte was volgens de toenmalige plannen nodig voor de uitbreiding van het haven- en industriecomplex, nieuwe energievoorzieningen en de verduurzaming van bestaande bedrijven.

De plannen zorgden voor grote onzekerheid onder bewoners. Huizen, verenigingen en voorzieningen dreigden te verdwijnen, terwijl inwoners rekening moesten houden met een gedwongen verhuizing. Ook ontstonden vragen over de toekomst van de dorpsgemeenschap en de mogelijkheid om gezamenlijk elders opnieuw te beginnen.

Veel minder ruimte nodig voor industrie

De belangrijkste verandering zit in de hoeveelheid grond die voor nieuwe ontwikkelingen nodig is. Volgens de nieuwste inzichten van het kabinet is de ruimtevraag aanzienlijk kleiner dan een jaar geleden werd gedacht. De Dorpstafel Moerdijk, die zich inzet voor de belangen van inwoners, stelt dat de ruimtebehoefte inmiddels meer dan gehalveerd is.

Een belangrijke keuze is dat het kabinet rond Moerdijk geen extra ruimte meer wil zoeken voor nieuwe circulaire bedrijven. Voor dergelijke economische activiteiten zal naar andere locaties in Nederland moeten worden gekeken. Daarmee wordt de druk om het bestaande dorp op te offeren aanzienlijk kleiner.

Dat betekent niet dat alle ontwikkelingen rond het haven- en industriegebied worden stopgezet. Bestaande bedrijven moeten kunnen verduurzamen en ook de aanleg van nieuwe energievoorzieningen blijft noodzakelijk. Moerdijk speelt een belangrijke rol in de Nederlandse energievoorziening en industrie, waardoor er nog altijd behoefte bestaat aan ruimte voor infrastructuur en economische activiteiten.

De uitdaging is volgens het kabinet om deze ontwikkelingen zo in te passen dat het dorp kan blijven bestaan. Daarbij moet ook rekening worden gehouden met de gevolgen voor omwonenden, waaronder verkeersdruk, geluidsoverlast, luchtkwaliteit en de beschikbaarheid van voorzieningen.

Inwoners voorzichtig optimistisch

De nieuwe koers wordt door inwoners met voorzichtig optimisme ontvangen. Een woordvoerder van de Dorpstafel Moerdijk laat weten dat de kleinere ruimtebehoefte hoop biedt, maar benadrukt dat er nog veel onzekerheden zijn.

"We hebben nog een hoop vraagtekens, maar we zijn voorzichtig optimistisch", aldus de woordvoerder. Volgens de Dorpstafel is het positief dat het kabinet inmiddels een realistische mogelijkheid ziet om het dorp te behouden. Tegelijkertijd ontbreken nog garanties over de toekomst.

Voor de inwoners is vooral van belang dat zij zekerheid krijgen over hun woningen en de leefbaarheid van hun dorp. Zolang er geen definitief besluit ligt, blijft onduidelijk welke gevolgen de industriële ontwikkelingen op langere termijn kunnen hebben.

Definitief besluit laat nog op zich wachten

Staatssecretaris De Bat benadrukt dat het behoud van Moerdijk weliswaar de inzet van het kabinet is, maar dat eerst verschillende vragen moeten worden beantwoord. Zo moet duidelijk worden hoe het dorp op langere termijn leefbaar kan blijven en welke ontwikkelingsmogelijkheden het haven- en industriegebied nodig heeft.

Ook moet het aangepaste scenario verder worden uitgewerkt met de betrokken overheden. Daarbij spelen de gemeente Moerdijk, de provincie Noord-Brabant en het Rijk een belangrijke rol.

Het verschil met een jaar geleden is aanzienlijk. Waar het verdwijnen van Moerdijk destijds door het gemeentebestuur als vrijwel onvermijdelijk werd gepresenteerd, beschouwt het kabinet het behoud van het dorp nu als een uitvoerbare mogelijkheid. Of die mogelijkheid uiteindelijk werkelijkheid wordt, hangt af van de verdere uitwerking en de definitieve bestuurlijke besluitvorming.