LONDEN – De Verenigde Staten hebben maandag 9 november meerdere tankervliegtuigen weggehaald van de Britse luchtmachtbasis RAF Mildenhall uit vrees voor een mogelijke Iraanse aanslag. De Amerikaanse toestellen zijn overgebracht naar militaire bases in Duitsland en andere Europese landen. Tegelijkertijd is het beveiligingsniveau op RAF Mildenhall en de nabijgelegen basis RAF Lakenheath aanzienlijk verhoogd. Volgens The Wall Street Journal ontvingen Amerikaanse veiligheidsdiensten informatie over een nieuwe dreiging vanuit Iran. De precieze aard daarvan is nog niet vastgesteld.

De verplaatsing begon maandagochtend toen twee Amerikaanse tankervliegtuigen werden omgeleid naar Duitsland. Later op de dag vertrokken meer toestellen van RAF Mildenhall, een belangrijke Amerikaanse luchtmachtbasis in het Engelse graafschap Suffolk. Volgens de Britse nieuwszender Sky News blijkt uit vluchtgegevens dat negen KC-135 Stratotankers en drie CV-22 Osprey-toestellen de basis verlieten. De meeste tankervliegtuigen vlogen naar Duitsland en Spanje, terwijl één toestel naar het Schotse Prestwick ging. De Ospreys werden overgebracht naar RAF Lakenheath.

RAF Mildenhall huisvest de 100th Air Refueling Wing, de enige permanent in Europa gestationeerde Amerikaanse eenheid voor het bijtanken van militaire vliegtuigen in de lucht. De KC-135 Stratotankers spelen een belangrijke rol bij langdurige militaire operaties, omdat gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers hierdoor veel grotere afstanden kunnen afleggen zonder te hoeven landen.

Beveiligingsniveau verhoogd wegens terreurdreiging

Volgens Amerikaanse defensiebronnen is op RAF Mildenhall en RAF Lakenheath het beveiligingsniveau verhoogd naar Force Protection Condition Charlie. Dat is het op één na hoogste dreigingsniveau binnen het Amerikaanse militaire beveiligingssysteem. Het wordt ingesteld wanneer een incident heeft plaatsgevonden of inlichtingen erop wijzen dat een terroristische actie tegen militair personeel of een installatie waarschijnlijk is.

De maatregel kan leiden tot strengere toegangscontroles, extra bewaking en beperkingen voor personeel en bezoekers. Welke concrete aanwijzingen de Amerikaanse autoriteiten hebben ontvangen, is niet bekendgemaakt. Ook is onduidelijk of er sprake is van een onmiddellijk dreigende aanval of van een bredere veiligheidswaarschuwing.

Het Amerikaanse European Command bevestigt op de hoogte te zijn van de berichten, maar wil geen inhoudelijke mededelingen doen over de verplaatsing van specifieke vliegtuigen. Volgens een woordvoerder worden militaire toestellen regelmatig tussen bases verplaatst vanwege trainingen en operationele omstandigheden. Het Britse ministerie van Defensie geeft eveneens geen details over Amerikaanse militaire activiteiten.

Eerder al Amerikaanse bommenwerpers teruggetrokken

Het is de tweede keer in korte tijd dat de Verenigde Staten vanwege veiligheidszorgen vliegtuigen van een Britse luchtmachtbasis weghalen. Begin oktober werd bekend dat Washington zijn B-1 Lancer-bommenwerpers van RAF Fairford had teruggetrokken. Die beslissing volgde op de arrestatie van meerdere verdachten in september, nadat de Britse autoriteiten aanwijzingen hadden gekregen voor een mogelijk terroristisch complot tegen de basis.

De betrokken bommenwerpers waren eerder ingezet bij Amerikaanse militaire operaties tegen Iran. Volgens Amerikaanse berichtgeving bestond destijds onder meer bezorgdheid over een mogelijke aanval met drones op de geparkeerde toestellen. Vijf mannen werden bij het eerdere veiligheidsincident aangehouden. In het bredere onderzoek zijn inmiddels twee personen aangeklaagd op grond van Britse wetgeving over nationale veiligheid.

De Britse regering heeft de verdenking uitgesproken dat de gebeurtenissen rond RAF Fairford mogelijk vanuit Iran werden aangestuurd. Teheran ontkent betrokkenheid bij de vermeende plannen. Een verband tussen het eerdere incident en de nieuwe dreiging rond RAF Mildenhall is vooralsnog niet aangetoond.

Spanningen tussen Washington en Teheran

De Amerikaanse voorzorgsmaatregelen komen op een moment waarop de spanningen met Iran hoog blijven. De Verenigde Staten hebben de afgelopen periode militaire operaties tegen Iraanse doelen uitgevoerd, terwijl Teheran heeft gewaarschuwd dat eventuele nieuwe Amerikaanse aanvallen tot vergeldingsacties kunnen leiden die zich niet noodzakelijk tot het Midden-Oosten beperken.

Volgens The Wall Street Journal zijn Amerikaanse parlementaire leiders met toegang tot gevoelige inlichtingen maandag geïnformeerd over nieuwe dreigingen vanuit Iran. Of die informatie rechtstreeks verband houdt met de verplaatsing van de tankervliegtuigen, is niet officieel bevestigd.

President Donald Trump verklaarde maandag dat er positieve ontwikkelingen zichtbaar zijn in de pogingen om het conflict met Iran te beëindigen. Tegelijkertijd houden de Amerikaanse strijdkrachten rekening met mogelijke aanvallen op hun personeel en militaire infrastructuur buiten het Midden-Oosten.

Vooralsnog is niet bekend wanneer de tankervliegtuigen naar RAF Mildenhall terugkeren. Evenmin hebben de Amerikaanse autoriteiten bevestigd dat een aanslag op de basis daadwerkelijk in voorbereiding was. De verhoogde beveiliging en het vertrek van de toestellen laten wel zien dat Washington de ontvangen dreigingsinformatie ernstig genoeg neemt om belangrijke militaire middelen tijdelijk elders onder te brengen.