HELMOND – De Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) heeft donderdag 19 november drie mannen uit Helmond aangehouden in drie strafrechtelijke onderzoeken naar vermoedelijke fraude met de handel in gebruikte autokatalysatoren. De verdachten zijn 35, 41 en 56 jaar oud en worden alle drie verdacht van valsheid in geschrift. Tijdens een grootschalige actie doorzochten opsporingsambtenaren vijf woningen, twee bedrijfspanden en een opslagbox in Helmond, Venlo en Deurne. Daarbij werden onder meer twee luxe auto's, 30.000 euro contant geld, bankrekeningen, digitale administratie, zakken met edelmetaalhoudend katalysatorengruis en een woonwagen in beslag genomen. Volgens de FIOD kan het financiële nadeel voor de Nederlandse Staat oplopen tot enkele miljoenen euro's.

De onderzoeken richten zich op ondernemingen die actief zijn in de handel en verwerking van gebruikte katalysatoren uit auto's. Deze onderdelen worden opgekocht om er waardevolle edelmetalen uit terug te winnen, waaronder rhodium, palladium en platina. De metalen worden vervolgens doorverkocht en vertegenwoordigen vanwege hun toepassingen in onder meer de auto-industrie een aanzienlijke economische waarde.

Volgens de FIOD bestaat het vermoeden dat de betrokken handelaren op grote schaal gebruikmaakten van vervalste inkoopdocumenten om de herkomst en betaling van gebruikte katalysatoren administratief te verantwoorden. De onderzoeken kwamen voort uit boekenonderzoeken van de Belastingdienst, waarbij onregelmatigheden in de administratie van de ondernemingen aan het licht kwamen.

Grote hoeveelheden katalysatoren contant ingekocht

Uit de administratie van de onderzochte bedrijven blijkt dat grote aantallen gebruikte katalysatoren voornamelijk zouden zijn gekocht van particulieren uit Nederland en Duitsland. Opvallend is dat deze transacties volgens de boekhouding grotendeels contant werden afgerekend. De handelaren verklaarden dat zij hiervoor vooraf geld van hun bankrekeningen opnamen, waarna zij de leveranciers met bankbiljetten betaalden.

Om deze aankopen in de bedrijfsadministratie te kunnen verantwoorden, werden inkoopfacturen opgesteld. Dergelijke documenten moeten duidelijk maken van wie goederen afkomstig zijn, hoeveel daarvoor is betaald en welke producten daadwerkelijk zijn geleverd. Vooral bij grote hoeveelheden handelswaar zijn betrouwbare inkoopgegevens van belang voor de controle van de boekhouding en de belastingaangiften.

Volgens de FIOD bevatten veel van deze documenten vermoedelijk onjuiste of volledig verzonnen gegevens. In meerdere gevallen konden de personen die als leverancier op een factuur stonden niet worden geïdentificeerd, terwijl andere persoonsgegevens niet overeenkwamen met officiële registraties. Ook troffen onderzoekers facturen aan waarop personen als leverancier werden genoemd die al vóór de vermelde aankoopdatum waren overleden.

Dat laatste roept volgens de opsporingsdienst ernstige twijfels op over de echtheid van de betreffende transacties. Wanneer een factuur vermeldt dat goederen zijn gekocht van iemand die op dat moment al was overleden, kan de aankoop niet op de aangegeven wijze hebben plaatsgevonden.

Vermeende leveranciers ontkennen verkoop

De Belastingdienst heeft tijdens de boekenonderzoeken verschillende personen benaderd die volgens de administratie katalysatoren aan de betrokken ondernemingen zouden hebben verkocht. Meerdere van deze mensen verklaarden echter dat zij nooit dergelijke onderdelen hadden geleverd.

Daardoor ontstond het vermoeden dat de namen en persoonsgegevens van derden werden gebruikt om inkooptransacties op papier vast te leggen die mogelijk niet op de beschreven manier hadden plaatsgevonden. De FIOD onderzoekt of daarmee bewust een onjuiste voorstelling van zaken in de bedrijfsadministratie werd gegeven.

Ook de Duitse inkoopfacturen vertonen volgens de onderzoekers opvallende onregelmatigheden. Op verschillende documenten stonden adressen van particuliere woningen vermeld, terwijl de bewoners volgens de Duitse Belastingdienst niet als ondernemer geregistreerd stonden. Gezien de grote aantallen katalysatoren die op deze adressen zouden zijn verkocht, vinden de onderzoekers deze verklaringen ongeloofwaardig.

Dat een particulier een gebruikte katalysator verkoopt, is op zichzelf niet ongebruikelijk of verboden. De verdenking ontstaat volgens de opsporingsdienst vooral door de combinatie van grote hoeveelheden, herhaaldelijke contante betalingen, ontbrekende betrouwbare leveranciersgegevens en verklaringen van personen die ontkennen ooit zaken met de bedrijven te hebben gedaan.

Facturen bevatten nauwelijks informatie over goederen

Een ander probleem dat bij de controles naar voren kwam, is het gebrek aan duidelijke informatie op veel inkoopfacturen. Volgens de FIOD bevatten verschillende documenten slechts een algemene omschrijving van de geleverde goederen, zonder vermelding van het aantal, het type of andere kenmerken van de katalysatoren.

Daardoor is achteraf niet goed vast te stellen welke onderdelen daadwerkelijk zouden zijn gekocht en of de vermelde bedragen overeenkomen met de waarde van de goederen. Dat maakt het voor de Belastingdienst moeilijker om de geldstromen en de handel in de kostbare metalen te controleren.

De handel in gebruikte katalysatoren kan financieel aantrekkelijk zijn doordat de onderdelen edelmetalen bevatten. Vooral rhodium, palladium en platina zijn waardevolle grondstoffen die opnieuw kunnen worden gebruikt. De prijs en hoeveelheid van deze metalen bepalen voor een belangrijk deel hoeveel een gebruikte katalysator waard is.

Na verwerking blijft materiaal over waaruit de metalen kunnen worden teruggewonnen. Bij de doorzoekingen troffen FIOD-medewerkers meerdere grote zakken, zogenoemde big bags, met katalysatorengruis aan. Ook werd een scanapparaat voor edelmetalen in beslag genomen, waarmee de samenstelling of aanwezigheid van bepaalde metalen kan worden onderzocht.

Luxe auto's, geld en woonwagen in beslag genomen

De aanhoudingen maakten deel uit van drie afzonderlijke strafrechtelijke onderzoeken. De FIOD doorzocht in totaal vijf woningen, twee bedrijfspanden en een opslagbox op verschillende locaties in Helmond, Venlo en Deurne.

Tijdens de actie werden fysieke en digitale administraties veiliggesteld. Ook namen de onderzoekers gegevensdragers mee die mogelijk informatie bevatten over handelscontacten, betalingen en de herkomst van de katalysatoren. Dergelijk materiaal kan van belang zijn om vast te stellen welke transacties daadwerkelijk hebben plaatsgevonden en welke documenten mogelijk zijn vervalst.

Daarnaast werd beslag gelegd op twee luxe auto's, 30.000 euro contant geld, meerdere bankrekeningen en een woonwagen. De opsporingsdienst onderzoekt de financiële geldstromen en de mogelijke omvang van het belastingnadeel. Het in beslag nemen van goederen betekent overigens niet automatisch dat deze met strafbaar geld zijn gekocht of dat de eigenaren al schuldig zijn bevonden.

De drie aangehouden mannen zijn meegenomen voor verhoor. Over hun verklaringen en eventuele verdere maatregelen heeft de FIOD geen nadere bijzonderheden bekendgemaakt.

Vergelijkbaar onderzoek leidde in juni al tot aanhoudingen

Het is niet de eerste keer dat de FIOD in deze regio onderzoek doet naar vermoedelijk vervalste facturen in de katalysatorenhandel. In juni 2026 werden in een andere strafzaak al twee verdachten aangehouden wegens mogelijke valsheid in geschrift met betrekking tot de inkoop van gebruikte katalysatoren.

Volgens de opsporingsdienst vertoont de handelwijze in die eerdere zaak sterke overeenkomsten met de drie huidige onderzoeken. Ook dat onderzoek begon nadat de Belastingdienst tijdens controles van bedrijfsadministraties op mogelijke onregelmatigheden was gestuit.

De overeenkomsten betreffen onder meer de manier waarop grote hoeveelheden katalysatoren op papier werden ingekocht en de vermoedelijke vervalsing van documenten waarmee de aankopen werden verantwoord.

Uit de bekendgemaakte informatie blijkt niet dat alle betrokken verdachten tot dezelfde onderneming of een gezamenlijk georganiseerd netwerk behoren. De FIOD spreekt nadrukkelijk over afzonderlijke strafrechtelijke onderzoeken waarin vergelijkbare werkwijzen worden onderzocht.

Mogelijk miljoenen euro's belastingnadeel

Volgens de FIOD kan het nadeel voor de Nederlandse Staat oplopen tot enkele miljoenen euro's. Hoe dit bedrag precies is opgebouwd, is niet bekendgemaakt. Ook heeft de opsporingsdienst niet aangegeven welke belastingen mogelijk onjuist zijn aangegeven of afgedragen.

De verdenking richt zich vooralsnog op valsheid in geschrift. Dat betekent dat de onderzoekers vermoeden dat documenten bewust onjuist zijn opgesteld of gebruikt om een andere werkelijkheid voor te stellen dan daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.

De drie onderzoeken staan onder leiding van het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie. Dit onderdeel van justitie houdt zich onder meer bezig met ingewikkelde fraudezaken, financiële criminaliteit en strafbare feiten waarbij economische belangen een rol spelen.

De komende periode zal worden onderzocht welke inkooptransacties daadwerkelijk hebben plaatsgevonden, waar de verwerkte katalysatoren vandaan kwamen en of de betrokken bedrijven met hun administratie de Belastingdienst hebben misleid. De drie aangehouden mannen gelden als verdachten en zijn niet veroordeeld. Het Openbaar Ministerie moet uiteindelijk beoordelen of er voldoende bewijs is om hen voor de rechter te brengen.