WASHINGTON – Een Amerikaans gasproject in Alaska is in opspraak geraakt door beschuldigingen over verborgen Russische financiering en invloed. Volgens onderzoek van de Financial Times zou het Russische energieconcern Novatek achter de schermen grote invloed hebben op het miljardenproject.
De onthullingen zijn politiek gevoelig, omdat de regering van president Donald Trump tegelijkertijd met Moskou onderhandelt over economische samenwerking en een mogelijke beëindiging van de oorlog in Oekraïne.
De voormalige directeur van het Amerikaanse bedrijf Polar LNG stelt dat hij pas tijdens zijn werkzaamheden ontdekte dat Russische belangen mogelijk een veel grotere rol speelden dan hem aanvankelijk was verteld.
Amerikaanse topman stapt op na ontdekking
Joel Riddle, voormalig directeur van Polar LNG en eerder werkzaam bij ExxonMobil, vertrok in september bij het bedrijf. Hij verklaarde tegenover de Financial Times dat hij ernstige twijfels kreeg over de financiering en aansturing.
Volgens Riddle werd aanvankelijk de indruk gewekt dat het kapitaal afkomstig was van Amerikaanse investeerders en een onderneming uit de Verenigde Arabische Emiraten. Later zou zijn gebleken dat Novatek zelf geld beschikbaar stelde.
De voormalige directeur stelt bovendien dat het Russische concern feitelijk invloed uitoefende op belangrijke strategische beslissingen. Na zijn vertrek namen ook meerdere andere leidinggevenden ontslag.
Polar LNG bestrijdt de beschuldigingen en stelt dat het project volledig volgens de Amerikaanse wetgeving wordt ontwikkeld. Het bedrijf spreekt de verklaring van zijn voormalige directeur tegen.
Gasproject ter waarde van miljarden dollars
Polar LNG werkt aan plannen voor een omvangrijke installatie voor vloeibaar aardgas aan de noordkust van Alaska. De investering kan volgens berichtgeving oplopen tot ongeveer 25 miljard dollar.
Het bedrijf wil gebruikmaken van technologie en onderdelen die oorspronkelijk waren ontwikkeld voor Arctic LNG 2, een groot Russisch gasproject dat door Amerikaanse sancties wordt getroffen.
Door bestaande installaties en technologie te gebruiken, zou de ontwikkeling van de Amerikaanse exportfaciliteit kunnen worden versneld. Het geproduceerde gas is onder meer bestemd voor afnemers in Azië.
Juist de betrokkenheid van Novatek veroorzaakt problemen. Voor bepaalde transacties en het gebruik van gesanctioneerde apparatuur is toestemming nodig van het Amerikaanse ministerie van Financiën.
Gasproject besproken tijdens onderhandelingen met Poetin
De Financial Times meldt dat de samenwerking met Novatek onderdeel is geweest van bredere Amerikaans-Russische gesprekken over economische betrekkingen.
Daarbij zouden ook onderhandelingen over het verminderen van sancties tegen Russische energieprojecten een rol hebben gespeeld. Volgens betrokkenen werd gesproken over Russische technologische ondersteuning in ruil voor mogelijke sanctieverlichting.
Ook de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner hebben volgens berichtgeving met de Russische president Vladimir Poetin gesproken over economische overeenkomsten.
De gesprekken vonden plaats tegen de achtergrond van diplomatieke pogingen om een einde te maken aan de Russische oorlog tegen Oekraïne.
Het is echter niet aangetoond dat de onderhandelaars uitsluitend naar Moskou reisden om zakelijke overeenkomsten te bespreken of dat vredesonderhandelingen slechts als voorwendsel werden gebruikt.
Mogelijke overtreding Amerikaanse sancties
Een belangrijk onderdeel van de controverse betreft de vraag of Russische financiering en zeggenschap verenigbaar zijn met de Amerikaanse sanctiewetgeving.
De Verenigde Staten hebben sinds de Russische invasie van Oekraïne verschillende beperkingen opgelegd aan Russische energiebedrijven en projecten. Daarmee probeert Washington de inkomsten te beperken waarmee Moskou zijn oorlog kan financieren.
Volgens de Financial Times heeft een Amerikaans advocatenkantoor gewaarschuwd voor mogelijke sanctierisico's rond de betrokkenheid van personen met banden met Novatek.
Het Amerikaanse ministerie van Financiën heeft aangegeven mogelijke overtredingen van sanctieregels serieus te nemen. Of daadwerkelijk sprake is van een strafbare overtreding, is niet vastgesteld.
Trump onder vuur vanwege toenadering tot Rusland
De kwestie komt op een gevoelig moment voor president Trump. Zijn regering heeft de afgelopen weken verschillende stappen gezet om de economische betrekkingen met Rusland te verruimen.
Op 9 oktober kondigde Trump een overeenkomst aan voor de levering van grote hoeveelheden Russische diesel aan de Amerikaanse en internationale markt. Die beslissing leidde tot kritiek van Amerikaanse politici en Oekraïne.
Critici vrezen dat economische samenwerking met Rusland de internationale druk op het Kremlin vermindert en het land nieuwe inkomsten kan opleveren.
De betrokkenheid van Russische bedrijven bij Amerikaanse energieprojecten roept daarnaast vragen op over de bescherming van strategische infrastructuur en de onafhankelijkheid van de Amerikaanse energievoorziening.
Geen bewijs dat Trump Amerikaanse gasproductie verkocht
Ondanks de ernstige beschuldigingen bestaat er geen openbaar bewijs dat Trump persoonlijk de controle over de Amerikaanse gasproductie in Alaska aan Rusland heeft verkocht.
De berichtgeving gaat over een specifiek project dat nog in ontwikkeling is. Dat is iets anders dan de overdracht van de Amerikaanse gasproductie of het eigendom van gasvoorraden aan Rusland.
Evenmin staat vast dat Trump persoonlijk betrokken was bij eventuele verborgen financieringsafspraken. Ook is niet bewezen dat hij hierover bewust onjuiste informatie heeft verstrekt.
Wel maken de onthullingen duidelijk dat Russische zakelijke belangen mogelijk een grotere rol spelen bij Amerikaanse energieplannen dan eerder openbaar was gemaakt.
De centrale vraag is nu hoeveel invloed Novatek daadwerkelijk heeft, of Amerikaanse sanctieregels zijn overtreden en welke kennis de regering-Trump had van de financiële constructies.
