WASHINGTON – De regering van de Amerikaanse president Donald Trump heeft toestemming gegeven voor de mogelijke verkoop van bijna 580.000 geavanceerde Nvidia-chips aan Chinese bedrijven, waaronder ondernemingen die volgens het Pentagon banden onderhouden met het Chinese leger. De Amerikaanse overheid kan bovendien financieel profiteren van dergelijke transacties doordat voor de betrokken chips een importheffing van 25 procent geldt. Dat blijkt uit documenten die de commissie Buitenlandse Zaken van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden op donderdag 19 november openbaar heeft gemaakt. De onthullingen zorgen voor nieuwe vragen over het Amerikaanse veiligheidsbeleid, omdat Washington de export van geavanceerde computerchips naar China jarenlang juist probeerde te beperken om militair gebruik van Amerikaanse technologie tegen te gaan.
De documenten laten zien dat het Amerikaanse ministerie van Handel vergunningen heeft goedgekeurd voor de mogelijke levering van grote aantallen H200-chips van Nvidia. Deze processors worden onder meer gebruikt voor kunstmatige intelligentie, krachtige computersystemen en grote datacenters. Hoewel de H200 niet langer het meest geavanceerde product van Nvidia is, beschikt de chip over aanzienlijke rekenkracht en kan deze worden ingezet voor de ontwikkeling van complexe AI-systemen.
Volgens The Washington Post gaat het om exporttoestemming voor bijna 580.000 Nvidia-chips. Wanneer ook vergelijkbare chips van concurrent AMD worden meegerekend, loopt het aantal goedgekeurde processors op tot 879.868. In totaal waren aanvragen ingediend voor meer dan 3,4 miljoen chips. De bekendgemaakte gegevens hebben betrekking op vergunningen die uiterlijk 11 mei 2026 waren beoordeeld.
Chinese bedrijven met militaire banden kregen toestemming
Onder de bedrijven waarvoor exportvergunningen werden goedgekeurd, bevinden zich verschillende grote namen uit de Chinese technologiesector. Het gaat onder meer om Alibaba, Tencent, Baidu en autofabrikant BYD.
Volgens de Amerikaanse congrescommissie kregen Alibaba en zijn dochterbedrijven toestemming voor 75.000 chips, Tencent en dochterbedrijven voor 150.000, Baidu voor 43.000 en BYD voor 4.000. De genoemde aantallen hebben betrekking op de bekendgemaakte vergunningen voor Nvidia- en AMD-processors gezamenlijk.
De vier ondernemingen staan volgens de commissie op een Amerikaanse lijst van bedrijven met vermeende banden met het Chinese leger. Die aanwijzing betekent niet automatisch dat alle betrokken chips voor militaire doeleinden zijn bestemd of daadwerkelijk bij de Chinese strijdkrachten terechtkomen.
Toch zijn de vergunningen politiek gevoelig. De Verenigde Staten beschouwen China als een belangrijke technologische en militaire concurrent. Washington heeft daarom de afgelopen jaren verschillende maatregelen ingevoerd om te voorkomen dat Amerikaanse technologie wordt gebruikt voor de ontwikkeling van geavanceerde militaire systemen.
Krachtige AI-chips kunnen zowel voor gewone commerciële toepassingen als voor defensiedoeleinden worden gebruikt. Zij zijn bijvoorbeeld geschikt voor het trainen van grote taalmodellen, maar de onderliggende rekenkracht kan ook worden ingezet voor militaire analyses, beeldherkenning en andere geavanceerde systemen.
Amerikaanse overheid verdient mee aan toegestane export
Bijzonder aan de toestemming is de financiële regeling die de regering-Trump aan de verkoop van geavanceerde chips naar China heeft gekoppeld.
In augustus 2025 werd bekend dat Nvidia en AMD met Washington afspraken hadden gemaakt over een afdracht van 15 procent van bepaalde inkomsten uit chipverkopen aan China. Die regeling was destijds al uitzonderlijk, omdat bedrijven normaal gesproken niet een deel van hun buitenlandse omzet aan de Amerikaanse overheid hoeven af te staan in ruil voor exportvergunningen.
In december 2025 kondigde Trump vervolgens aan dat Nvidia zijn krachtigere H200-chips aan goedgekeurde Chinese klanten mocht verkopen, onder een nieuwe regeling waarbij de Amerikaanse overheid 25 procent zou ontvangen.
Deze regeling kreeg de vorm van een importheffing. De in Taiwan geproduceerde chips moeten eerst naar de Verenigde Staten worden gebracht voor controle, waarna bij invoer een heffing van 25 procent geldt. Vervolgens kunnen de chips onder de voorwaarden van een exportvergunning naar China worden uitgevoerd.
Het gaat daarmee niet letterlijk om een rechtstreekse afdracht van 25 procent van iedere verkoopprijs. De heffing is gekoppeld aan de invoer van de chips in de Verenigde Staten, maar zorgt er wel voor dat de Amerikaanse overheid financieel kan profiteren van toegestane transacties.
De constructie heeft kritiek opgeroepen onder Amerikaanse parlementariërs. Zij vinden dat de regering nationale veiligheidsbelangen niet afhankelijk zou moeten maken van de mogelijkheid om inkomsten uit de export van gevoelige technologie te verkrijgen.
Congres onderzoekt besluiten van regering-Trump
Op 12 november schreven Democratische leden van het Amerikaanse Congres een brief aan minister van Handel Howard Lutnick. Daarin kondigden zij een onderzoek aan naar de manier waarop de regering exportvergunningen voor Nvidia-chips heeft goedgekeurd en hoe de financiële afspraken tot stand zijn gekomen.
De parlementariërs stellen vragen over de juridische grondslag van de importheffing en de controles die zijn uitgevoerd voordat Chinese bedrijven toestemming kregen om Amerikaanse chips te kopen.
Ook willen zij weten of voldoende rekening is gehouden met mogelijke banden tussen afnemers, de Chinese overheid en het leger. Volgens de betrokken congresleden bestaat het risico dat een financiële prikkel om export toe te staan ten koste gaat van het nationale veiligheidsbeleid.
Democratisch congreslid Gregory Meeks uitte eveneens kritiek op de gang van zaken. Volgens hem laten de vrijgegeven documenten zien dat vergunningen voor geavanceerde chips soms werden goedgekeurd terwijl er vragen bestonden over de zorgvuldigheid van de veiligheidscontroles.
De commissie wil daarom onderzoeken hoe de besluiten zijn genomen en welke rol hoge functionarissen binnen het ministerie van Handel daarbij hebben gespeeld.
Vergunning betekent niet dat chips ook zijn geleverd
Een belangrijk onderscheid is dat de gepubliceerde documenten betrekking hebben op goedgekeurde exportvergunningen. Daarmee staat nog niet vast dat de volledige aantallen daadwerkelijk naar China zijn verscheept.
In de vrijgegeven overzichten worden verschillende transacties nadrukkelijk aangeduid als goedgekeurd maar nog niet geleverd. Ook Nvidia zelf benadrukt dat de feitelijke leveringen beperkt waren.
Volgens het bedrijf zijn de uitgevoerde transacties legaal en hebben zij vooraf uitgebreide controles doorlopen. Nvidia heeft daarnaast verklaard dat het inmiddels is gestopt met de verzending van H200-chips naar China.
Ook het Amerikaanse ministerie van Handel verdedigt de besluitvorming. Volgens de betrokken toezichthouder gelden voor deze vergunningen aanvullende eisen op het gebied van nationale veiligheid en worden aanvragen afzonderlijk beoordeeld.
Minister van Financiën Scott Bessent stelde bovendien dat de bestaande beperkingen voldoende zijn om de risico's van de export naar China te beheersen.
De omvang van de goedgekeurde vergunningen staat daarmee vast, maar het aantal daadwerkelijk geleverde chips en de uiteindelijke opbrengsten van de betrokken transacties zijn op basis van de bekendgemaakte documenten niet volledig vast te stellen.
Handelsbelangen botsen met nationale veiligheid
De kwestie raakt aan een belangrijke tegenstelling binnen het Amerikaanse beleid tegenover China. Aan de ene kant wil Washington voorkomen dat Chinese bedrijven toegang krijgen tot technologie die de militaire mogelijkheden van het land kan vergroten. Aan de andere kant hebben Amerikaanse chipfabrikanten een groot commercieel belang bij toegang tot de Chinese markt.
Voor Nvidia gaat het om een potentiële afzetmarkt voor zeer grote aantallen krachtige processors. De onderneming heeft in de afgelopen jaren veel geld verdiend aan de wereldwijde groei van kunstmatige intelligentie en de bouw van datacenters.
De regering-Trump verdedigt haar beleid door te wijzen op de mogelijkheid om verkopen gecontroleerd toe te staan en daarbij inkomsten voor de Amerikaanse overheid te genereren. Critici vinden juist dat het toestaan van dergelijke export het technologische voordeel van de Verenigde Staten ten opzichte van China kan verkleinen.
Daarmee is de discussie inmiddels groter geworden dan alleen de levering van Nvidia-chips. De vraag is of een regering financiële voorwaarden mag verbinden aan de verkoop van strategisch belangrijke technologie aan een land dat tegelijkertijd als belangrijke militaire concurrent wordt beschouwd.
Het Amerikaanse Congres wil daarover meer duidelijkheid. De onthulling dat toestemming is gegeven voor bijna 580.000 Nvidia-chips, waarvan sommige bestemd waren voor bedrijven met vermeende militaire banden, heeft het debat over de Amerikaanse exportcontrole opnieuw op scherp gezet.


