PEKING – Een Chinese universiteit met nauwe banden met het Volksbevrijdingsleger heeft ondanks Amerikaanse handelsbeperkingen geavanceerde AI-processors van Nvidia aangeschaft. Dat blijkt uit een onderzoek van persbureau Reuters, dat woensdag 11 november is gepubliceerd. De Northwestern Polytechnical University kocht in oktober twee krachtige H200-processors voor omgerekend ongeveer 123.000 dollar. De universiteit staat al sinds 2001 op een Amerikaanse zwarte lijst vanwege haar betrokkenheid bij militair onderzoek. De aankoop roept nieuwe vragen op over de effectiviteit van de Amerikaanse exportbeperkingen voor geavanceerde kunstmatige intelligentie.

Volgens Reuters blijkt uit een officieel inkoopdocument van 21 oktober dat de universiteit 874.700 Chinese yuan betaalde voor de twee processors. De chips werden niet rechtstreeks bij Nvidia gekocht, maar geleverd door het Chinese technologiebedrijf Shaanxi Bosuan Network Technology.

De Northwestern Polytechnical University is gevestigd in Xi'an en behoort tot de zogenoemde Seven Sons of National Defense, een groep Chinese universiteiten die nauw betrokken zijn bij onderzoek voor de defensie-industrie. De instelling verricht onder meer onderzoek naar militaire vliegtuigen, raketten en satellieten.

Het Amerikaanse ministerie van Handel plaatste de universiteit in 2001 op de Entity List, een lijst van buitenlandse organisaties waarvoor strenge beperkingen gelden bij de levering van Amerikaanse technologie. In 2019 werden deze maatregelen aangescherpt. Vergunningaanvragen voor gecontroleerde Amerikaanse technologie aan de universiteit worden sindsdien in de meeste gevallen afgewezen.

Toch wist de instelling volgens de door Reuters onderzochte documenten niet alleen zelf krachtige processors te kopen, maar ook via verschillende Chinese bedrijven toegang te krijgen tot geavanceerde rekencapaciteit.

Toegang tot krachtige AI-systemen via Chinese leveranciers

De H200 behoort tot de krachtigste AI-processors van Nvidia en wordt gebruikt voor het trainen en uitvoeren van geavanceerde kunstmatige-intelligentiemodellen. De chips zijn onder meer geschikt voor het verwerken van zeer grote hoeveelheden gegevens en complexe berekeningen.

Juist die mogelijkheden maken de technologie gevoelig vanuit militair oogpunt. Kunstmatige intelligentie kan worden ingezet bij bijvoorbeeld de ontwikkeling van wapensystemen, analyse van inlichtingen en militaire simulaties.

Uit het onderzoek van Reuters blijkt dat de Chinese universiteit dit jaar vijf overeenkomsten sloot voor het huren van rekencapaciteit met krachtige Nvidia-processors.

Zo sloot de faculteit cyberveiligheid in januari twee contracten voor toegang tot servers met elk acht H200-chips. De overeenkomsten hadden een looptijd van zeven maanden en een gezamenlijke waarde van 882.700 yuan.

De rekencapaciteit was onder meer bestemd voor het verder trainen van AI-modellen en het toepassen van reinforcement learning, een techniek waarbij kunstmatige intelligentie leert door resultaten van eerdere acties te beoordelen.

Daarnaast huurde de universiteit toegang tot systemen met Nvidia A100- en A800-processors. Een ander onderzoeksinstituut van dezelfde universiteit kocht in april rekendiensten waarvoor ten minste 24 A100-chips nodig waren. Deze capaciteit was bestemd voor berekeningen op het gebied van constructies en vloeistofdynamica.

Reuters kon niet vaststellen waar de betrokken processors oorspronkelijk vandaan kwamen of waar alle gehuurde servers daadwerkelijk stonden opgesteld.

Amerikaanse beperkingen blijken moeilijk te handhaven

De Amerikaanse regering probeert al jaren te voorkomen dat China toegang krijgt tot technologie waarmee geavanceerde militaire AI-systemen kunnen worden ontwikkeld.

Onder president Donald Trump werden in januari 2026 sommige exportbeperkingen voor de H200 versoepeld. Leveringen aan China kunnen sindsdien onder bepaalde voorwaarden individueel worden goedgekeurd.

Die versoepeling geldt echter niet automatisch voor organisaties die op de Amerikaanse Entity List staan. Voor instellingen zoals Northwestern Polytechnical University blijven afzonderlijke strenge beperkingen bestaan. Ook moet worden voorkomen dat verboden eindgebruikers op afstand toegang krijgen tot de betreffende technologie.

Volgens Reuters laten de Chinese inkoopdocumenten zien hoe moeilijk dergelijke regels in de praktijk te handhaven zijn. Processors kunnen via tussenhandelaren worden aangeschaft, terwijl instellingen daarnaast rekenkracht kunnen huren zonder de chips zelf in bezit te hebben.

Voor het onderzoek bestudeerde het persbureau 26 Chinese aanbestedings- en bedrijfsdocumenten uit 2026. Daaruit blijkt dat meerdere universiteiten en onderzoeksinstellingen geavanceerde Nvidia-chips hebben gekocht of toegang tot computersystemen met dergelijke processors hebben gehuurd.

Verschillende instellingen onderhouden nauwe banden met de Chinese defensie-industrie.

Zo kocht Shenzhen University in september drie Nvidia H100-processors voor 769.800 yuan. Wuhan University of Technology schafte in juni een server met een H100-chip aan voor 355.000 yuan en kocht daarnaast vier A100-processors.

Ook Beihang University, eveneens onderdeel van de Seven Sons of National Defense, kocht volgens de documenten vier Nvidia A800-processors. De universiteit doet onderzoek voor de Chinese luchtvaart- en ruimtevaartindustrie.

De bevindingen wijzen op een bredere Chinese markt voor Amerikaanse AI-technologie waarvoor exportbeperkingen gelden.

Nvidia onder toenemende politieke druk

De onthullingen komen op een gevoelig moment voor Nvidia en topman Jensen Huang. Hij pleit al langer voor minder strenge Amerikaanse exportregels voor AI-processors richting China.

Volgens Huang is het voor de Amerikaanse technologische positie belangrijk dat Chinese bedrijven gebruik blijven maken van Amerikaanse technologie. Wanneer de toegang volledig wordt afgesloten, zouden Chinese ondernemingen sneller overstappen op binnenlandse alternatieven.

Critici in het Amerikaanse Congres kijken daar anders tegenaan. Zowel Democratische als Republikeinse politici vrezen dat geavanceerde Amerikaanse AI-processors de modernisering van het Chinese leger kunnen versnellen.

Zij pleiten onder meer voor betere mogelijkheden om chips te volgen nadat deze zijn verkocht en voor meer parlementaire controle op exportvergunningen.

Drie Republikeinse voorzitters van commissies in het Congres hebben Huang gevraagd om op 18 november uitleg te geven over berichtgeving over zijn vermeende contacten met iemand die met een Chinese inlichtingenoperatie in verband wordt gebracht.

De nieuwe bevindingen van Reuters kunnen de politieke discussie over exportbeperkingen verder aanwakkeren.

Nvidia, Northwestern Polytechnical University en het Amerikaanse Bureau of Industry and Security, dat toezicht houdt op exportregels, hebben volgens Reuters niet gereageerd op verzoeken om commentaar. Ook de andere in het onderzoek genoemde universiteiten gaven geen reactie.

Het onderzoek toont niet aan dat Nvidia zelf rechtstreeks verboden chips aan de Chinese militaire universiteit heeft geleverd. Wel blijkt uit de aanbestedingsdocumenten dat geavanceerde Amerikaanse AI-technologie ondanks de bestaande beperkingen beschikbaar is voor instellingen die Washington juist van deze technologie probeert uit te sluiten.