WINTERSWIJK – Bijna 27 jaar nadat een minderjarig meisje in Winterswijk werd ontvoerd en verkracht, heeft de politie Oost-Nederland alsnog kunnen achterhalen wie vermoedelijk verantwoordelijk was voor het misdrijf. Een nieuwe analyse van oude DNA-sporen en daaropvolgend verwantschapsonderzoek leidden naar een destijds 26-jarige man uit Winterswijk. De verdachte is inmiddels overleden en kan daardoor niet meer worden vervolgd. Politie en Openbaar Ministerie spreken van een zeer sterke verdenking en beschouwen de zaak als opgehelderd. Het slachtoffer is persoonlijk geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek.

Het ernstige zedenmisdrijf vond plaats in december 1999. Een minderjarig meisje werd destijds in Winterswijk door een onbekende man onder dwang meegenomen in zijn auto. De man reed enkele kilometers verder, waar hij het meisje verkrachtte. Vervolgens liet hij haar achter.

De politie startte onmiddellijk een uitgebreid rechercheonderzoek. Daarbij werd een grote hoeveelheid informatie verzameld en werden sporen veiliggesteld. Ondanks alle inspanningen slaagden rechercheurs er niet in de dader te identificeren. Het onderzoek liep uiteindelijk vast, waardoor het misdrijf jarenlang onopgelost bleef.

Doorbraak dankzij moderne DNA-technieken

Onlangs besloot het coldcaseteam van de politie Oost-Nederland het dossier opnieuw onder de loep te nemen. Rechercheurs bestudeerden het oorspronkelijke onderzoek en bekeken of de destijds veiliggestelde sporen met moderne technieken alsnog nieuwe informatie konden opleveren.

Dat bleek het geval. Dankzij aanvullend forensisch onderzoek konden specialisten een DNA-profiel vaststellen van de vermoedelijke dader. Vervolgens werd een DNA-verwantschapsonderzoek uitgevoerd in de Nederlandse DNA-databank.

Bij deze onderzoeksmethode wordt niet uitsluitend gezocht naar een volledige overeenkomst met het DNA van een verdachte. Ook gedeeltelijke overeenkomsten kunnen aanwijzingen opleveren voor een mogelijke familierelatie. Daardoor kunnen rechercheurs personen in beeld krijgen van wie het DNA zelf niet rechtstreeks in de databank aanwezig is.

In de Winterswijkse zaak leidde het verwantschapsonderzoek naar een familielid van de vermoedelijke dader. Met die informatie konden rechercheurs gericht verder zoeken.

Door de resultaten te combineren met oude politiegegevens, aanvullend DNA-onderzoek en nieuwe recherchebevindingen kwam uiteindelijk een man uit Winterswijk in beeld. Hij was ten tijde van het misdrijf 26 jaar oud.

Volgens politie en Openbaar Ministerie is de verdenking tegen deze man zo sterk dat het onderzoek als opgehelderd wordt beschouwd.

Verdachte overleden, strafvervolging onmogelijk

Een strafzaak komt er niet meer. De man is inmiddels overleden, waardoor het Openbaar Ministerie hem niet meer kan vervolgen. Er zal daardoor ook geen rechterlijk oordeel over zijn mogelijke betrokkenheid volgen.

Dat onderscheid is van belang. Hoewel politie en justitie stellen dat er een zeer sterke verdenking bestaat, is de schuld van de man niet door een rechtbank vastgesteld.

Voor het slachtoffer betekent de doorbraak dat er na bijna 27 jaar eindelijk duidelijkheid is gekomen over wie volgens de onderzoekers verantwoordelijk was voor het misdrijf. Het coldcaseteam heeft haar persoonlijk op de hoogte gebracht van de bevindingen.

De politie heeft niet bekendgemaakt wanneer de verdachte is overleden of welke persoonlijke omstandigheden een rol speelden bij het oorspronkelijke onderzoek.

Oude misdrijven blijven onder de aandacht

De doorbraak in Winterswijk onderstreept volgens de politie het belang van het opnieuw onderzoeken van oude, onopgeloste misdrijven. Technieken die tegenwoordig beschikbaar zijn, bestonden eind jaren negentig nog niet of waren destijds onvoldoende ontwikkeld om bruikbare resultaten op te leveren.

Vooral DNA-onderzoek heeft de afgelopen decennia grote vooruitgang geboekt. Sporen die vroeger onvoldoende informatie bevatten, kunnen met moderne analysemethoden soms alsnog een doorslaggevende aanwijzing opleveren.

Politie en Openbaar Ministerie benadrukken dat cold cases niet automatisch worden afgesloten wanneer een onderzoek jarenlang zonder resultaat blijft. Zodra nieuwe technieken, informatie of getuigenverklaringen aanknopingspunten bieden, kan een dossier opnieuw worden geopend.

Ook mensen die mogelijk informatie hebben over andere onopgeloste misdrijven worden opgeroepen zich alsnog te melden. Volgens de politie kan zelfs een aanwijzing die tientallen jaren oud is, uiteindelijk het verschil maken tussen een onopgeloste zaak en een doorbraak.