WAGENINGEN – Wageningen University & Research (WUR) behoort opnieuw tot de tien hoogst gewaardeerde universiteiten ter wereld op het gebied van interdisciplinair wetenschappelijk onderzoek en is daarmee de enige Nederlandse én Europese universiteit die een plaats in deze internationale top 10 heeft weten te veroveren. In de woensdag 18 november gepubliceerde Interdisciplinary Science Rankings 2027 van het Britse onderzoeks- en onderwijsplatform Times Higher Education staat Wageningen op de negende plaats, dezelfde positie als een jaar eerder. De universiteit onderscheidt zich vooral door de kwaliteit en internationale betekenis van haar onderzoeksresultaten, waarbij wetenschappers uit verschillende vakgebieden samenwerken om ingewikkelde maatschappelijke vraagstukken op te lossen. In totaal werden 1.058 universiteiten uit 102 landen en gebieden opgenomen in de ranglijst, waardoor de Nederlandse prestatie plaatsvindt binnen een omvangrijk internationaal onderzoeksveld.

De wereldranglijst wordt sinds 2024 samengesteld door Times Higher Education in samenwerking met Schmidt Science Fellows en richt zich specifiek op de manier waarop universiteiten wetenschappelijke disciplines met elkaar verbinden. Daarbij gaat het niet uitsluitend om de hoeveelheid onderzoek die wordt uitgevoerd, maar ook om de financiering, de samenwerking tussen onderzoekers en de uiteindelijke invloed van wetenschappelijke publicaties. Juist op dat laatste onderdeel weet Wageningen zich internationaal bijzonder sterk te onderscheiden, want de universiteit behaalt een totaalscore van 85,7 punten en krijgt voor haar onderzoeksresultaten een beoordeling van 94,2 punten, waarmee zij wereldwijd de hoogste score behaalt op dit onderdeel.

Wageningen tussen Amerikaanse en Aziatische topuniversiteiten

De top van de internationale ranglijst wordt opnieuw gedomineerd door universiteiten uit de Verenigde Staten, waarbij het Massachusetts Institute of Technology (MIT) voor het derde achtereenvolgende jaar de eerste plaats inneemt. De National University of Singapore is dit jaar opgeklommen van de achtste naar de tweede plaats, terwijl Stanford University een positie heeft moeten inleveren en nu derde staat. De California Institute of Technology volgt op de vierde plaats, waarna Carnegie Mellon University en Duke University de vijfde en zesde plaats innemen.

Op de gedeelde zevende plaats staan de Nanyang Technological University uit Singapore en de University of Hong Kong, gevolgd door Wageningen op de negende plaats en de University of California, Berkeley, die de internationale top 10 afsluit. Daarmee bestaat de lijst uit zes Amerikaanse universiteiten, drie Aziatische instellingen en slechts één Europese vertegenwoordiger. Vooral de opmars van universiteiten uit Singapore en Hongkong valt op, omdat Aziatische onderzoeksinstellingen steeds nadrukkelijker investeren in projecten waarin verschillende wetenschappelijke disciplines samenwerken.

Voor Wageningen betekent de negende plaats dat de universiteit haar internationale positie heeft weten vast te houden, ondanks de toenemende concurrentie vanuit andere werelddelen. De samenstellers van de ranglijst wijzen erop dat vooral de beschikbaarheid van onderzoeksfinanciering en de manier waarop universiteiten samenwerking tussen verschillende faculteiten organiseren, steeds belangrijker worden voor het ontwikkelen van vernieuwend onderzoek.

Onderzoeksresultaten leveren Wageningen wereldwijd hoogste score op

Bij het samenstellen van de ranglijst worden elf verschillende indicatoren gebruikt, die zijn verdeeld over drie hoofdonderdelen. De beschikbare financiering voor interdisciplinair onderzoek telt voor 19 procent mee, terwijl de organisatie en ondersteuning van wetenschappelijke samenwerking voor 16 procent meetellen. Het grootste gewicht ligt bij de onderzoeksresultaten, die samen 65 procent van de totale beoordeling bepalen en onder meer worden gemeten aan de hand van het aantal wetenschappelijke publicaties, de kwaliteit daarvan, internationale verwijzingen naar onderzoeken en de reputatie van een universiteit op het gebied van samenwerking tussen vakgebieden.

Dat Wageningen juist op dit zwaarst meewegende onderdeel wereldwijd bovenaan staat, maakt de negende positie extra opvallend. De universiteit heeft een lange onderzoekstraditie op het gebied van landbouw, voedselproductie, natuur, klimaat en leefomgeving, waarbij vraagstukken zelden vanuit één wetenschappelijke discipline kunnen worden opgelost. Onderzoek naar duurzame voedselproductie vraagt bijvoorbeeld niet alleen om kennis van landbouw en biologie, maar ook om inzichten uit technologie, economie, natuurbeheer en de manier waarop mensen met voedsel en grondstoffen omgaan.

Hetzelfde geldt voor onderzoek naar klimaatverandering, waarbij wetenschappers moeten begrijpen hoe natuurlijke processen veranderen en welke gevolgen dat heeft voor landbouw, waterbeheer, biodiversiteit en de inrichting van het landschap. Door deskundigen uit verschillende vakgebieden samen te laten werken, kunnen universiteiten oplossingen ontwikkelen die verder gaan dan de mogelijkheden van afzonderlijke onderzoeksrichtingen. Volgens Times Higher Education is juist deze benadering van steeds groter belang, omdat veel internationale vraagstukken niet meer binnen de grenzen van één traditioneel wetenschappelijk vakgebied passen.

Rijksuniversiteit Groningen tweede Nederlandse deelnemer

De bijzondere positie van Wageningen wordt nog duidelijker wanneer naar de overige Nederlandse universiteiten wordt gekeken. De Rijksuniversiteit Groningen is de enige andere Nederlandse instelling die in de nieuwe ranglijst voorkomt en staat op de 110e plaats, met een totaalscore van 59,6 punten. Daarmee is het verschil met Wageningen aanzienlijk, al moet daarbij worden benadrukt dat deze specifieke ranglijst niet bedoeld is als een algemene beoordeling van de kwaliteit van het Nederlandse universitaire onderwijs.

De bekende algemene wereldranglijst van Times Higher Education beoordeelt universiteiten namelijk op veel meer onderdelen, waaronder onderwijs, onderzoekskwaliteit, internationale uitstraling en samenwerking met het bedrijfsleven. In die afzonderlijke World University Rankings 2027 staat Wageningen op de gedeelde 66e plaats, terwijl de universiteit in de nieuwe ranglijst voor interdisciplinair onderzoek juist tot de wereldwijde top behoort. De negende plaats betekent dus niet dat Wageningen volgens alle internationale beoordelingssystemen de negende universiteit ter wereld is, maar dat zij bijzonder sterk presteert bij het combineren van verschillende wetenschappelijke vakgebieden.

Voor de internationale positie van het Nederlandse wetenschappelijk onderzoek is dat onderscheid belangrijk, omdat universiteiten verschillende specialisaties hebben en niet allemaal op dezelfde manier zijn ingericht. Een instelling die zich vooral richt op medische wetenschap, techniek of fundamenteel natuurkundig onderzoek kan in een algemene ranglijst hoog eindigen, maar in een beoordeling van interdisciplinaire samenwerking een andere positie innemen.

Aziatische universiteiten rukken verder op

De nieuwe cijfers laten ook zien hoe de internationale verhoudingen binnen het wetenschappelijk onderzoek veranderen. Van de 1.058 universiteiten in de ranglijst bevinden zich er 565 in Azië, tegenover 218 in Europa, terwijl vooral landen als India, Singapore en China een steeds grotere rol spelen bij internationale wetenschappelijke samenwerking. India is met 102 universiteiten het sterkst vertegenwoordigde afzonderlijke land, hoewel de hoogst genoteerde Indiase instelling pas op de gedeelde 62e plaats staat.

Volgens Times Higher Education profiteren verschillende Aziatische universiteiten van langdurige investeringen in onderzoeksprogramma's waarin wetenschappers uit uiteenlopende disciplines gezamenlijk werken. Vooral Singapore en Hongkong beschikken over financieringsstructuren waarmee dergelijke projecten gericht worden gestimuleerd, terwijl ook samenwerking met bedrijven en internationale kennisinstellingen een belangrijke rol speelt. De ontwikkelingen maken duidelijk dat de internationale concurrentie niet alleen draait om het aantrekken van studenten en onderzoekers, maar steeds nadrukkelijker om de beschikbaarheid van financiële middelen en de mogelijkheid om wetenschappelijke kennis daadwerkelijk om te zetten in vernieuwende toepassingen.

Opvallend is verder dat Europa, ondanks zijn grote universitaire traditie en omvangrijke onderzoeksinfrastructuur, slechts één vertegenwoordiger in de internationale top 10 heeft. Wageningen vormt daarmee de uitzondering binnen een ranglijst waarin de Verenigde Staten voorlopig de meeste hoogste posities bezetten, maar Aziatische universiteiten hun aanwezigheid steeds verder uitbreiden.

Internationale erkenning voor Wageningse onderzoeksaanpak

De resultaten sluiten aan bij de internationale reputatie die Wageningen in de afgelopen jaren heeft opgebouwd op het gebied van landbouw, voedselwetenschappen, ecologie en duurzaamheid. Ook in andere gespecialiseerde ranglijsten behoort de universiteit regelmatig tot de hoogst genoteerde instellingen, waarbij haar onderzoek naar voedselzekerheid, de leefomgeving en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen een belangrijke plaats inneemt.

Tegelijkertijd onderstreept de nieuwe ranglijst dat wetenschappelijke kwaliteit niet uitsluitend wordt bepaald door afzonderlijke ontdekkingen of het aantal gepubliceerde onderzoeken. De mogelijkheid om wetenschappers met verschillende achtergronden samen te brengen, voldoende onderzoeksmiddelen beschikbaar te stellen en resultaten internationaal toegankelijk te maken, speelt volgens de beoordelaars een steeds grotere rol bij het oplossen van complexe maatschappelijke problemen.

Voor Wageningen betekent de negende plaats dan ook meer dan alleen een vermelding op een internationale ranglijst. De universiteit houdt zich staande tussen een groep bijzonder kapitaalkrachtige Amerikaanse en Aziatische onderzoeksinstellingen en blijkt volgens de beoordelingscriteria van Times Higher Education juist bij de uiteindelijke wetenschappelijke resultaten tot de wereldtop te behoren. Daarmee blijft Wageningen niet alleen de hoogst genoteerde Nederlandse universiteit op dit terrein, maar ook de enige Europese instelling die in de top 10 van deze gespecialiseerde wereldranglijst is vertegenwoordigd.