DEN HAAG – Het kabinet trekt de komende jaren 22,9 miljoen euro extra uit om de veiligheid van lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender, intersekse en queer personen in Nederland te verbeteren. Het geld wordt onder meer ingezet voor de bestrijding van discriminatie en geweld, het veiliger maken van scholen en openbare ruimten en de aanpak van online haat en bedreigingen. Bijzondere aandacht gaat uit naar jongeren, omdat recent onderzoek laat zien dat de acceptatie van homoseksualiteit onder Nederlandse scholieren sterk is afgenomen. Staatssecretaris Judith Tielen van Onderwijs en Emancipatie noemt die ontwikkeling zorgwekkend en wil daarom onderzoeken welke factoren bijdragen aan de veranderende opvattingen, waarbij onder meer wordt gekeken naar sociale media, religieus-conservatieve gemeenschappen en internationale bewegingen die zich verzetten tegen seksuele en genderdiversiteit.

Dat blijkt uit een uitgebreide Kamerbrief van 17 november 2026, waarin Tielen mede namens de minister van Justitie en Veiligheid de plannen voor de periode tot en met 2029 presenteert. Volgens het kabinet telt Nederland naar schatting 2,7 miljoen lhbtiq+ personen, die vaker dan andere inwoners te maken krijgen met discriminatie, respectloos gedrag, bedreigingen en geweld. De problemen doen zich voor op straat, binnen gezinnen, op scholen, bij sportverenigingen en steeds vaker op internet, waardoor volgens de staatssecretaris niet kan worden volstaan met één landelijke maatregel. Het kabinet wil daarom de bestaande aanpak uitbreiden en lokale overheden, onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties en handhavers nauwer laten samenwerken.

Acceptatie homoseksualiteit onder jongeren neemt sterk af

Een van de belangrijkste aanleidingen voor de aanvullende maatregelen is het onderzoek Health Behaviour in School-aged Children (HBSC), waaruit volgens de staatssecretaris blijkt dat de acceptatie van homoseksualiteit onder Nederlandse jongeren sterk is teruggelopen. Ook organisaties die zich inzetten voor biseksuele, transgender en intersekse personen maken zich zorgen over de maatschappelijke houding tegenover deze groepen, waarbij vooral de gevolgen voor jongeren die op school of binnen hun eigen omgeving te maken krijgen met afwijzing zwaar kunnen wegen.

De staatssecretaris wil daarom nader laten onderzoeken waarom de acceptatie onder jongeren afneemt en welke invloeden daarbij een rol spelen. In het voorjaar van 2027 moeten verdiepende analyses beschikbaar komen, waarvoor bestaande onderzoeksgegevens worden gebruikt en onder meer wordt gekeken naar regionale verschillen, de sociale achtergrond van jongeren, online invloeden en de mogelijke samenhang tussen religieuze overtuigingen en opvattingen over seksuele en genderdiversiteit. Daarbij wordt ook onderzocht welke rol de zogenoemde manosfeer speelt, een verzamelnaam voor online gemeenschappen waarin opvattingen over mannelijkheid, vrouwen en genderverhoudingen worden besproken en soms vijandige denkbeelden worden verspreid.

Het kabinet benadrukt dat deze verbanden nog onderzocht moeten worden en dat op dit moment niet vaststaat welke factoren de afgenomen acceptatie precies verklaren. De resultaten moeten duidelijk maken welke maatregelen daadwerkelijk kunnen bijdragen aan een veiliger leefomgeving, zodat beleid niet uitsluitend wordt gebaseerd op vermoedens over de oorzaken van veranderende maatschappelijke opvattingen.

Bijna acht miljoen euro voor Regenboogsteden

Een aanzienlijk deel van het extra geld gaat naar gemeenten die deelnemen aan het landelijke programma Regenboogsteden. Voor de periode van 2027 tot en met 2029 wordt hiervoor 7,9 miljoen euro beschikbaar gesteld, waarmee de bestaande gemeentelijke aanpak wordt versterkt en het aantal deelnemende steden kan worden uitgebreid. Nederland telt momenteel 56 Regenboogsteden, maar het kabinet wil het programma gedurende drie jaar openstellen voor 21 extra gemeenten.

Volgens Tielen is een lokale aanpak noodzakelijk omdat de aard en omvang van de problemen sterk kunnen verschillen tussen gemeenten. In grote steden kunnen bijvoorbeeld het uitgaansleven en drukke openbare locaties extra aandacht vragen, terwijl in kleinere gemeenten juist de sociale omgeving, de beschikbaarheid van ondersteuning en de mogelijkheid om veilig over seksuele identiteit te spreken van belang kunnen zijn. Het kabinet wil daarom dat gemeenten zelf kunnen bepalen welke maatregelen het beste aansluiten bij de plaatselijke omstandigheden, met bijzondere aandacht voor jongeren en hun veiligheidsgevoel.

Uit eerder onderzoek blijkt dat lhbtiq+ personen zich vooral in het uitgaansleven en het openbaar vervoer regelmatig onveilig voelen. In 2027 wil het kabinet samen met de Regenboogsteden onderzoeken welke maatregelen daar verbetering in kunnen brengen, terwijl daarnaast aandacht wordt besteed aan de vernieling van regenboogvlaggen en andere symbolen die in de openbare ruimte worden gebruikt.

Ook buitengewoon opsporingsambtenaren moeten beter worden voorbereid op situaties waarin discriminatie of geweld tegen lhbtiq+ personen een rol speelt. Samen met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid wordt daarom een handreiking ontwikkeld waarmee boa's dergelijke incidenten beter kunnen herkennen en slachtoffers op een passende manier kunnen ondersteunen.

Scholen krijgen meer ondersteuning bij discriminatie en intimidatie

Een ander belangrijk onderdeel van de plannen richt zich op het onderwijs, waar volgens het kabinet iedere leerling zich veilig moet kunnen voelen, ongeacht seksuele gerichtheid of genderidentiteit. De staatssecretaris wil in 2027 laten onderzoeken welke bestaande maatregelen tegen discriminatie en onveiligheid op scholen daadwerkelijk effectief zijn, zodat onderwijsinstellingen beter kunnen worden ondersteund bij het verbeteren van hun schoolklimaat. Daarbij wordt ook bekeken of de Inspectie van het Onderwijs scherper toezicht kan houden op de veiligheid van lhbtiq+ leerlingen.

Het kabinet heeft daarnaast overleg gevoerd met COC Nederland over de toekomst van de Gender & Sexuality Alliances, de zogenoemde GSA's, waarin leerlingen zich samen inzetten voor een veilige en inclusieve schoolomgeving. Volgens de betrokken organisaties bestaat behoefte aan structurelere ondersteuning, betere begeleiding en meer hulp bij weerstand of intimidatie, vooral op scholen waar leerlingen zich vanwege hun seksuele gerichtheid of genderidentiteit onvoldoende veilig voelen.

De staatssecretaris wil daarom onderzoeken hoe de ondersteuning aan deze leerlingen kan worden verbeterd en hoe docenten en andere onderwijsprofessionals meer kennis kunnen krijgen over seksuele en genderdiversiteit. Ook wordt de bestaande Onderwijsstandaard verder ontwikkeld, een instrument waarmee middelbare scholen en mbo-instellingen kunnen beoordelen welke maatregelen nodig zijn om de veiligheid van leerlingen te vergroten.

Voor het middelbaar beroepsonderwijs wordt bovendien gekeken naar uitbreiding van de website Test je Leefstijl, waarop jongeren informatie kunnen vinden over gezondheid, gevoelens, seksualiteit en andere onderwerpen die tijdens hun ontwikkeling een rol spelen. De bedoeling is dat deze voorziening beter gaat aansluiten bij de vragen en ervaringen van lhbtiq+ jongeren.

Onderzoek naar online haat en invloed sociale media

Het kabinet maakt zich eveneens zorgen over de verspreiding van vijandige berichten, desinformatie en complottheorieën over lhbtiq+ personen op sociale media. Volgens Tielen kunnen online platforms voor jongeren een belangrijke plek zijn om contact te leggen met leeftijdsgenoten en informatie te vinden, maar kunnen dezelfde platforms ook bijdragen aan intimidatie, uitsluiting en het verspreiden van negatieve denkbeelden.

Om meer inzicht te krijgen in de omvang en gevolgen van online anti-lhbtiq+-uitingen wordt onderzoek gedaan naar de verspreiding van dergelijke boodschappen en hun mogelijke relatie met internationale bewegingen. De onderzoekers moeten daarbij ook aandacht besteden aan de rol van de manosfeer en religieus-conservatieve opvattingen, waarbij de resultaten naar verwachting medio 2027 beschikbaar komen.

Daarnaast wil het kabinet het jongereninitiatief Social Cleanup verder ondersteunen. Dit project richt zich op het tegengaan van online haat, pesten en discriminatie en krijgt in de komende jaren nadrukkelijker aandacht voor vijandige berichten over seksuele en genderdiversiteit. Ook wordt gekeken naar manieren waarop jongeren beter kunnen leren omgaan met misleidende informatie en negatieve online beïnvloeding.

Voor grote socialemediaplatforms gelden ondertussen al Europese verplichtingen op grond van de Digital Services Act, die bedrijven onder meer verplicht om illegale inhoud aan te pakken en bepaalde risico's van hun diensten te beperken. De Europese Commissie evalueert deze wetgeving in 2027, waarbij Nederland de ervaringen met online discriminatie wil betrekken.

Meer aandacht voor huiselijk geweld en mentale gezondheid

Niet alleen de veiligheid op straat en op internet krijgt extra aandacht, ook binnen gezinnen en relaties wil het kabinet de ondersteuning verbeteren. In 2027 wordt onderzoek gedaan naar de omstandigheden die bijdragen aan het risico op huiselijk geweld onder transgender, intersekse en bi+ personen, waarbij bijzondere aandacht uitgaat naar jongeren. De resultaten worden eind volgend jaar verwacht en moeten duidelijk maken hoe hulpverleners signalen beter kunnen herkennen en welke vormen van ondersteuning nodig zijn.

Daarnaast wil de staatssecretaris onderzoeken hoe bestaande opvangvoorzieningen beter kunnen worden voorbereid op de specifieke problemen waarmee lhbtiq+ personen te maken kunnen krijgen. Daarbij wordt ook gekeken naar mogelijkheden om veilige ontmoetings- en opvangplekken op meer locaties beschikbaar te maken voor mensen die binnen hun eigen omgeving onvoldoende ruimte ervaren om zichzelf te zijn.

De mentale gezondheid vormt eveneens een belangrijk aandachtspunt, omdat onderzoek laat zien dat lhbtiq+ personen vaker psychische problemen ervaren en relatief vaak te maken krijgen met gedachten aan zelfdoding. Het kabinet ondersteunt daarom het COC bij onderzoek naar mogelijke verbeteringen in de hulpverlening en financiert een proefproject waarbij medewerkers van 113 Zelfmoordpreventie beter worden voorbereid op het herkennen en ondersteunen van lhbtiq+ personen in psychische nood.

Ook medewerkers en vrijwilligers van het COC, Transgender Netwerk, NNID en Bi+ Nederland krijgen trainingen om signalen van ernstige psychische problemen eerder te herkennen en mensen zo nodig naar passende hulp door te verwijzen. Daarbij ligt de nadruk op jongeren, voor wie afwijzing, intimidatie en het ontbreken van een veilige sociale omgeving ingrijpende gevolgen kunnen hebben.

Politie en instanties moeten slachtoffers beter ondersteunen

Het kabinet wil ook de dienstverlening verbeteren bij organisaties waarmee slachtoffers van discriminatie of geweld in aanraking komen. Bij de politie, het Openbaar Ministerie, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, de Immigratie- en Naturalisatiedienst en antidiscriminatievoorzieningen zijn dit jaar trajecten begonnen om medewerkers beter voor te bereiden op de behandeling van meldingen en klachten.

Binnen de politie blijft het netwerk Roze in Blauw een belangrijke rol spelen bij het ondersteunen van lhbtiq+ personen en het bevorderen van de bereidheid om aangifte te doen. Daarnaast wordt onderzocht waarom slachtoffers van discriminatie niet altijd naar de politie stappen en welke veranderingen nodig zijn om de toegankelijkheid van de hulpverlening te verbeteren.

Voor de jaren 2027, 2028 en 2029 stelt de staatssecretaris bovendien jaarlijks maximaal 750.000 euro beschikbaar voor een nieuw samenwerkingsverband dat bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheidsinstanties moet helpen om hun personeelsbeleid en dienstverlening veiliger en toegankelijker te maken voor lhbtiq+ personen.

Ook sportverenigingen worden bij de aanpak betrokken, omdat volgens de Kamerbrief signalen bestaan dat de acceptatie van homoseksualiteit binnen de sport de afgelopen jaren is afgenomen. Samen met de verantwoordelijke bewindspersoon voor sport wil Tielen daarom onderzoeken hoe sportclubs beter kunnen worden ondersteund bij het voorkomen van discriminatie en het creëren van een veilige omgeving voor alle leden.

Ook aandacht voor Caribisch Nederland

De plannen beperken zich niet tot Europees Nederland. Het kabinet wil in 2027 onderzoek laten uitvoeren naar de ervaringen van lhbtiq+ personen op Bonaire, Sint Eustatius en Saba en in Aruba, Curaçao en Sint Maarten, omdat volgens de staatssecretaris signalen bestaan dat de maatschappelijke acceptatie en de bescherming van hun rechten in de praktijk achterblijven bij de situatie in Europees Nederland.

Daarnaast wil het kabinet lokale maatschappelijke organisaties ondersteunen en de samenwerking tussen verschillende eilanden verbeteren. Het programma Regenboogsteden wordt ook opengesteld voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba, zodat deze openbare lichamen gebruik kunnen maken van de beschikbare ondersteuning voor lokaal veiligheids- en acceptatiebeleid.

Resultaten moeten in 2027 zichtbaar worden

Hoewel het kabinet in totaal 22,9 miljoen euro extra beschikbaar stelt, is nog niet voor iedere afzonderlijke maatregel vastgesteld hoe de uitvoering er precies uit gaat zien. Verschillende onderdelen bestaan voorlopig uit onderzoek, overleg met maatschappelijke organisaties en het ontwikkelen van nieuwe werkwijzen, waardoor de daadwerkelijke gevolgen voor de veiligheid van lhbtiq+ personen pas in de komende jaren kunnen worden beoordeeld.

De staatssecretaris benadrukt dat de problemen uiteenlopende oorzaken hebben en daarom niet met één maatregel kunnen worden opgelost. Het kabinet wil de aanpak gefaseerd uitvoeren en daarbij samenwerken met gemeenten, politie, onderwijsinstellingen, sportverenigingen en maatschappelijke organisaties, terwijl de resultaten van de aangekondigde onderzoeken moeten bepalen waar verdere maatregelen noodzakelijk zijn.

In het laatste kwartaal van 2027 ontvangt de Tweede Kamer een nieuwe voortgangsrapportage waarin duidelijk moet worden welke onderdelen inmiddels zijn uitgevoerd en welke resultaten daarmee zijn bereikt. Voorlopig staat vooral vast dat het kabinet de zorgen over de afnemende acceptatie onder jongeren serieus neemt en de komende jaren meer geld beschikbaar stelt om discriminatie, intimidatie en geweld tegen lhbtiq+ personen tegen te gaan.