UTRECHT, 5 maart 2026 – De Rechtbank Midden-Nederland heeft bepaald dat Amerikaanse filmregisseurs en scenarioschrijvers geen recht hebben op een extra vergoeding van kabelbedrijf Ziggo voor het uitzenden van films. De rechtbank wees daarmee een vordering van verschillende internationale belangenorganisaties van filmmakers af.
De zaak was aangespannen door onder meer de Directors Guild of America en twee schrijversvakbonden uit de Verenigde Staten. Zij stelden dat Amerikaanse filmmakers recht hebben op een zogenoemde proportionele billijke vergoeding wanneer hun films via Nederlandse kabelnetwerken worden uitgezonden.
Volgens de rechtbank is daar echter geen sprake van.
Conflict over vergoeding voor filmuitzendingen
De discussie draait om artikel 45d van de Auteurswet. Sinds 2015 bepaalt deze regeling dat makers van films een vergoeding kunnen krijgen wanneer hun werk wordt uitgezonden.
Voorwaarde daarbij is dat de filmmaker zijn auteursrechten eerst aan een filmproducent heeft overgedragen. Alleen in dat geval ontstaat volgens de wet een aanspraak op een aanvullende vergoeding wanneer het werk wordt verspreid via bijvoorbeeld televisie of kabel.
De Amerikaanse organisaties betoogden dat ook hun leden recht hebben op deze vergoeding wanneer hun films in Nederland worden uitgezonden via Ziggo.
Amerikaanse auteursrechten werken anders
De rechtbank stelde vast dat het Amerikaanse auteursrecht anders is ingericht dan het Nederlandse systeem.
In de Verenigde Staten wordt veel filmwerk geproduceerd volgens het zogenoemde “work made for hire”-principe. Daarbij wordt niet de regisseur of scenarist als auteur gezien, maar de filmproducent of studio die het werk heeft laten maken.
Dit betekent dat de maker juridisch gezien niet zelf de auteursrechthebbende is. Daardoor kan er ook geen sprake zijn van overdracht van rechten aan de producent, omdat die rechten volgens het Amerikaanse recht direct bij de studio liggen.
De rechtbank concludeerde dat daardoor niet wordt voldaan aan de voorwaarden van de Nederlandse Auteurswet om een vergoeding te krijgen.
Geen recht op vergoeding
Volgens de rechtbank moeten vragen over wie als maker wordt beschouwd worden beoordeeld volgens het recht van het land waar het werk is ontstaan. In dit geval is dat de Verenigde Staten.
Omdat Amerikaanse filmmakers volgens dat recht niet als auteursrechthebbenden gelden bij films die onder het work-for-hire-systeem zijn gemaakt, kunnen zij ook geen aanspraak maken op de vergoeding uit de Nederlandse wet.
De rechtbank oordeelde daarom dat Ziggo niet verplicht is om een extra vergoeding te betalen aan de Amerikaanse filmmakers of hun belangenorganisaties.
Argumenten uit Europees recht verworpen
De eisers voerden ook aan dat Europese regels over eerlijke beloning voor makers, zoals opgenomen in de DSM-richtlijn, tot een andere uitkomst zouden moeten leiden.
De rechtbank ging hier niet in mee. Volgens de rechters schrijft het Europese recht niet voor dat filmmakers automatisch recht hebben op deze specifieke Nederlandse vergoeding. Lidstaten mogen verschillende instrumenten gebruiken om een eerlijke beloning te waarborgen.
Daarnaast stelde de rechtbank dat Amerikaanse filmmakers via hun vakbonden al financiële afspraken hebben met filmstudio’s, waaronder betalingen voor heruitzendingen en exploitatie van films wereldwijd.
Daarmee ontvangen zij volgens de rechtbank al een passende vergoeding.
Mogelijke gevolgen voor internationale filmsector
De uitspraak kan relevant zijn voor internationale discussies over auteursrechten en vergoedingen bij streaming- en kabeldiensten.
Voor buitenlandse filmmakers die werken onder het Amerikaanse “work made for hire”-systeem betekent de uitspraak dat zij in Nederland niet automatisch aanspraak kunnen maken op vergoedingen die bedoeld zijn voor makers die hun rechten aan producenten hebben overgedragen.
De zaak illustreert daarmee hoe verschillen tussen nationale auteursrechtsystemen invloed kunnen hebben op de inkomsten van makers wanneer films wereldwijd worden verspreid.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
