PEKING – Terwijl beleggers wereldwijd zich afvragen of de enorme investeringen in kunstmatige intelligentie een financiële zeepbel veroorzaken, lijkt die zeepbel in China al te zijn gebarsten. De belangrijkste Chinese beursindex voor technologie- en chipbedrijven is in minder dan vier maanden met 40 procent gekelderd. Daarmee is ongeveer 480 miljard dollar, omgerekend ruim 400 miljard euro, aan beurswaarde verdampt.

De scherpe koersdalingen maken een einde aan een periode waarin Chinese technologiebedrijven dankzij de wereldwijde belangstelling voor AI spectaculaire beurswinsten boekten. Volgens persbureau Reuters zijn beleggers steeds bezorgder over de hoge waarderingen, de werkelijke vraag naar AI-technologie en mogelijke Amerikaanse handelsbeperkingen.

Technologieaandelen krijgen harde klappen

De Chinese STAR50-index, waarin belangrijke technologie- en chipbedrijven zijn vertegenwoordigd, verloor sinds de zomer ongeveer 40 procent van zijn waarde. De bredere CSI300-index, die grote Chinese beursbedrijven volgt, staat inmiddels ongeveer 20 procent onder zijn hoogste niveau van juni.

Sommige bedrijven zijn nog veel harder geraakt. De aandelen van robotfabrikant Unitree zijn sinds de beursgang in augustus ongeveer gehalveerd. Ook de chipproducenten MetaX Integrated Circuits en Moore Threads Technology hebben sinds juli circa de helft van hun beurswaarde verloren.

Producenten van optische onderdelen voor datacenters, waaronder Zhongji Innolight en Eoptolink Technology, zagen hun aandelen zelfs ongeveer 60 procent dalen ten opzichte van eerdere pieken.

Beleggers betaalden steeds hogere prijzen

De afgelopen jaren stroomden enorme bedragen naar Chinese bedrijven die zich bezighouden met AI, halfgeleiders en robotica. Beleggers rekenden op een explosieve groei van de vraag en betaalden daardoor steeds hogere prijzen voor aandelen, vaak zonder dat de bedrijfswinsten deze waarderingen rechtvaardigden.

Volgens zakenbank Goldman Sachs waren AI-gerelateerde aandelen op het hoogtepunt goed voor ongeveer 42 procent van de gezamenlijke beurswaarde van de onderzochte Chinese aandelenmarkten. Bovendien vertegenwoordigden zij 57 procent van de aandelenhandel.

Nu de koersen instorten, worden vooral particuliere beleggers hard geraakt. Veel Chinezen investeerden in technologiebedrijven omdat zij verwachtten dat de steun van de Chinese overheid de groei zou blijven stimuleren.

Angst voor verdere koersdalingen

Ondanks de enorme verliezen zijn sommige technologieaandelen volgens analisten nog altijd bijzonder duur. De STAR50-index wordt gewaardeerd op ongeveer honderd keer de gerealiseerde jaarwinst, tegenover ongeveer dertig keer voor de Amerikaanse Nasdaq 100.

Daar komt bij dat Chinese AI-bedrijven steeds sterker met elkaar concurreren. De prijzen voor AI-diensten staan onder druk, terwijl de ontwikkeling van geavanceerde modellen en computerchips miljarden blijft kosten.

Ook mogelijke Amerikaanse beperkingen op de levering van Chinese technologie aan datacenters vergroten de onzekerheid.

Waarschuwing voor Amerikaanse AI-markt

De ontwikkelingen in China worden wereldwijd nauwlettend gevolgd. Waar Chinese technologieaandelen ongeveer 40 procent verloren, bedroeg de recente daling van de Amerikaanse Nasdaq vanaf zijn recordstand ongeveer 6 procent.

Dat betekent niet automatisch dat ook de Amerikaanse AI-markt een vergelijkbare beurscrash tegemoetgaat. Wel laat de Chinese ontwikkeling zien hoe snel het sentiment kan omslaan wanneer hoge verwachtingen over toekomstige winsten niet langer voldoende overtuigen.

Sommige analisten zien de koersdalingen als een noodzakelijke correctie en wijzen erop dat kunstmatige intelligentie economisch belangrijk blijft. Anderen vrezen dat de combinatie van overwaardering en toenemende prijsconcurrentie voor nieuwe verliezen kan zorgen.