DEN HAAG – De Tweede Kamer heeft donderdagavond 12 november ingestemd met het omstreden belastingvoorstel van PRO en Volt. Het amendement van fractievoorzitters Jesse Klaver en Laurens Dassen kreeg 79 stemmen en daarmee een meerderheid. Ook de regeringspartijen CDA en D66 stemden voor, ondanks het felle verzet van coalitiegenoot VVD. Daarmee is de politieke crisis binnen het kabinet-Jetten verder op scherp gezet.
De stemming betekent dat een meerderheid van de Tweede Kamer zich achter een belastingverschuiving van ongeveer één miljard euro heeft geschaard. Het voorstel moet ervoor zorgen dat inkomsten uit arbeid minder zwaar worden belast, terwijl mensen met grotere vermogens juist meer belasting gaan betalen.
Het oorspronkelijke voorstel van PRO en Volt werd woensdag aangepast na onderhandelingen met CDA en D66. De vier partijen bereikten overeenstemming zonder de VVD daarbij te betrekken. Dat leidde tot grote woede bij de liberalen, die vinden dat de gemaakte afspraken in strijd zijn met het coalitieakkoord.
Miljonairsbelasting krijgt meerderheid
Een belangrijk onderdeel van het aangenomen amendement is de invoering van een extra belastingtarief voor hogere inkomsten uit vermogen. Voor het deel van het belastbare rendement boven 60.000 euro per jaar moet vanaf 2029 een tarief van 38,5 procent gaan gelden. Het reguliere tarief in box 3 wordt volgens het voorstel juist verlaagd naar 35,5 procent.
Daarnaast willen de partijen belastingontwijking via papieren schenkingen aanpakken. Ook worden bepaalde belastinggrenzen tijdelijk niet aangepast aan de inflatie en moet de overheid aanvullende inkomsten ophalen door fiscale constructies rond grote vermogens tegen te gaan.
De opbrengsten moeten voornamelijk worden gebruikt om het laagste tarief van de inkomstenbelasting te verlagen. Daarvoor is structureel ongeveer 900 miljoen euro gereserveerd.
Het kabinet had de Tweede Kamer donderdagmiddag nog uitdrukkelijk geadviseerd tegen het amendement te stemmen. Volgens staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën, namens D66, is een belangrijk deel van de financiële dekking onvoldoende uitgewerkt.
Vooral de verwachte opbrengst van ruim 400 miljoen euro uit het aanpakken van belastingconstructies is volgens het kabinet nog te onzeker. Ook bestaat er een verschil tussen het moment waarop de belastingverlaging voor werkenden moet ingaan en het moment waarop de aanvullende inkomsten daadwerkelijk beschikbaar komen.
De Tweede Kamer heeft die bezwaren met de aangenomen wijziging naast zich neergelegd.
VVD dreigde tegen volledig belastingplan te stemmen
De uitslag is bijzonder gevoelig voor de samenwerking tussen VVD, D66 en CDA. VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans liet eerder donderdag weten dat zijn partij tegen het volledige Belastingplan 2027 zou stemmen wanneer het voorstel van PRO en Volt een meerderheid kreeg.
Volgens Brekelmans zijn de belastingverhogingen schadelijk voor ondernemers, investeringen en de Nederlandse economie. De VVD vindt bovendien dat D66 en CDA de afspraken binnen de coalitie hebben geschonden door zelfstandig met de twee oppositiepartijen tot overeenstemming te komen.
VVD-leider Dilan Yeşilgöz sprak eerder al over de noodzaak van een fundamentele herziening van de samenwerking binnen het kabinet. Premier Rob Jetten erkende tijdens het Kamerdebat dat de verhoudingen tussen de coalitiepartijen onder grote druk staan.
CDA-leider Henri Bontenbal verdedigde de overeenkomst met PRO en Volt. Volgens hem was een compromis noodzakelijk om voldoende steun te krijgen voor het belastingplan. Ook D66 bleef achter de gemaakte afspraken staan.
Toekomst kabinet-Jetten opnieuw onzeker
Met de aanname van het amendement heeft de Tweede Kamer een belangrijke wijziging van het Belastingplan 2027 goedgekeurd. Daarmee is echter nog niet automatisch het volledige belastingplan aangenomen. Daarover moet afzonderlijk worden gestemd.
Juist die stemming is bepalend voor de politieke gevolgen. Wanneer de VVD vasthoudt aan haar aangekondigde tegenstem, moeten D66 en CDA voldoende steun bij andere partijen vinden om het gewijzigde belastingplan door de Kamer te krijgen.
Daarnaast moet de Eerste Kamer zich nog over de belastingwetgeving uitspreken voordat de maatregelen daadwerkelijk kunnen worden ingevoerd.
De uitslag van donderdagavond maakt in ieder geval duidelijk dat CDA en D66 bereid zijn met oppositiepartijen een meerderheid te vormen, ook wanneer dat tot een rechtstreeks conflict met de VVD leidt. Daarmee staat niet alleen het belastingbeleid voor 2027 ter discussie, maar ook het onderlinge vertrouwen binnen de driepartijencoalitie.
