BRUSSEL – De Europese Commissie heeft haar werkprogramma voor 2027 gepresenteerd. Daarin staat het versterken van de Europese economie, het verminderen van bureaucratie en het vergroten van de zelfstandigheid van Europa centraal. Brussel wil dat Europese bedrijven beter kunnen concurreren met ondernemingen uit de Verenigde Staten en China, terwijl de Europese Unie tegelijkertijd minder afhankelijk moet worden van andere landen voor belangrijke grondstoffen, technologie en defensie.

Het werkprogramma bevat de belangrijkste wetgevende en beleidsmatige initiatieven die de Commissie volgend jaar wil uitwerken. Daarbij ligt de nadruk niet alleen op nieuwe voorstellen, maar ook op het vereenvoudigen en beter uitvoeren van bestaande Europese regels.

Volgens de Commissie moet Europa sneller kunnen reageren op geopolitieke ontwikkelingen, economische onzekerheid en veiligheidsdreigingen. Daarvoor is een sterkere interne markt nodig, waarin bedrijven gemakkelijker grensoverschrijdend kunnen ondernemen en minder tijd en geld kwijt zijn aan administratieve verplichtingen.

Miljardenbesparing door minder bureaucratie

Een belangrijk onderdeel van de plannen is het verminderen van de regeldruk voor Europese ondernemingen. De Commissie heeft inmiddels twaalf zogenoemde omnibuspakketten voorgesteld, waarmee verschillende Europese regels tegelijkertijd worden vereenvoudigd.

Volgens berekeningen van Brussel kunnen deze maatregelen gezamenlijk jaarlijks ongeveer 22,3 miljard euro aan administratieve lasten besparen. Daarmee zou ongeveer 60 procent van de doelstelling voor vermindering van administratieve kosten tijdens de huidige bestuursperiode worden bereikt.

Het gaat vooralsnog om geraamde besparingen. Niet alle voorstellen zijn definitief aangenomen en het daadwerkelijke voordeel voor bedrijven hangt af van de uiteindelijke wetgeving en de uitvoering daarvan.

Ook wil Brussel voorkomen dat lidstaten bij de invoering van Europese wetgeving extra nationale verplichtingen toevoegen. Deze praktijk, ook wel gold-plating genoemd, kan ervoor zorgen dat ondernemers alsnog met ingewikkelde regels worden geconfronteerd.

Meer aandacht voor defensie en grondstoffen

Naast economische hervormingen krijgt de veiligheid van Europa een belangrijke plaats in het werkprogramma. De Commissie wil de Europese defensie-industrie versterken en de samenwerking tussen lidstaten verbeteren. Ook blijft steun aan Oekraïne een belangrijke prioriteit.

Verder wil Brussel de afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers van kritieke grondstoffen terugdringen. Deze materialen zijn onder meer noodzakelijk voor batterijen, elektrische voertuigen, windturbines en geavanceerde technologie.

De Commissie werkt daarnaast aan nieuwe initiatieven op het gebied van kunstmatige intelligentie. Daarbij wordt gekeken naar toepassingen in onder meer de gezondheidszorg, industrie, landbouw, transport en defensie.

Ook klimaatbeleid, waterbeheer, betaalbare huisvesting en de bescherming van democratische waarden blijven onderdeel van de Europese agenda.

Strenger toezicht op naleving Europese regels

De Commissie wil niet alleen regels vereenvoudigen, maar ook scherper controleren of lidstaten bestaande Europese wetgeving correct uitvoeren. Uit het gepresenteerde voortgangsrapport blijkt dat 874 nieuwe inbreukprocedures zijn gestart tegen lidstaten die mogelijk niet aan hun Europese verplichtingen voldoen.

Daarnaast werden 61 zaken doorverwezen naar het Europese Hof van Justitie. In 499 gevallen konden procedures worden afgesloten nadat de betreffende lidstaten maatregelen hadden genomen om aan de Europese regels te voldoen.

Brussel benadrukt dat een goed functionerende interne markt alleen mogelijk is wanneer alle lidstaten dezelfde afspraken naleven.

Voorstellen moeten nog worden uitgewerkt

Het werkprogramma betekent niet dat alle aangekondigde maatregelen automatisch van kracht worden. Veel voorstellen moeten nog worden uitgewerkt en vervolgens worden besproken door het Europees Parlement en de lidstaten.

De Commissie vraagt daarnaast aandacht voor de onderhandelingen over de Europese meerjarenbegroting voor 2028 tot en met 2034. Die begroting moet voldoende financiële ruimte bieden om de plannen voor economische ontwikkeling, veiligheid en strategische zelfstandigheid uit te voeren.

Met het werkprogramma voor 2027 wil Brussel vooral bereiken dat Europa economisch concurrerender wordt, zijn eigen belangen beter kan beschermen en minder afhankelijk is van ontwikkelingen buiten de Europese Unie.