WASHINGTON – Het Witte Huis heeft de Democraten gewaarschuwd dat hun aangekondigde onderzoeken naar president Donald Trump en zijn regering mogelijk strafbare feiten kunnen opleveren. De opmerkelijke waarschuwing staat in een brief van juridisch adviseur Will Scharf aan Democratisch Congreslid Robert Garcia, die naar verwachting in januari voorzitter wordt van de invloedrijke onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden. De dreiging volgt op de zware verkiezingsnederlaag van de Republikeinen, waardoor de Democraten vanaf januari de controle over beide kamers van het Amerikaanse Congres krijgen.

In de brief, gedateerd 9 november, stelt Scharf dat parlementaire onderzoeken de grenzen van de wet kunnen overschrijden wanneer ze uitsluitend bedoeld zijn om regeringsfunctionarissen te intimideren, onder druk te zetten of politiek te beschadigen.

Volgens de adviseur kunnen onrechtmatige dagvaardingen en procedures die uitsluitend zijn bedoeld om angst aan te jagen zelfs aanleiding vormen voor strafrechtelijk onderzoek.

Het Witte Huis reageert daarmee op uitspraken van Garcia, die na de verkiezingen medewerkers van de regering-Trump opriep alvast juridische bijstand te zoeken.

Democraten willen financiële belangen Trump onderzoeken

De Democraten hebben aangekondigd uitgebreid onderzoek te willen doen naar mogelijke belangenverstrengeling en machtsmisbruik binnen de regering. Daarbij kijken zij onder meer naar de financiële activiteiten van Trump en zijn familie, cryptovalutaprojecten, zakelijke overeenkomsten en de financiering van bouwprojecten bij het Witte Huis.

Ook de afhandeling van het onderzoek naar Jeffrey Epstein en het optreden van de Amerikaanse immigratiedienst ICE staan op de agenda.

Trump heeft beschuldigingen van wangedrag herhaaldelijk ontkend.

Garcia reageerde fel op de waarschuwing. Volgens hem probeert de regering het Congres te intimideren voordat de onderzoeken überhaupt zijn begonnen. Hij suggereerde bovendien dat de president kennelijk iets te verbergen heeft.

Strijd over grondwettelijke bevoegdheden

Het Amerikaanse Congres heeft op grond van de grondwet ruime bevoegdheden om toezicht te houden op de uitvoerende macht. Daaronder vallen het organiseren van hoorzittingen, het opvragen van documenten en het dagvaarden van getuigen.

Dat betekent niet dat parlementaire onderzoeksbevoegdheden onbeperkt zijn, maar een rechtmatig onderzoek naar een president of diens regering is op zichzelf geen misdrijf.

Trump had eerder al aangekondigd dat het ministerie van Justitie Democraten moest onderzoeken wegens vermeende bedreigingen en politieke chantage. Bewijs voor die beschuldigingen leverde hij niet.

Minister van Justitie Todd Blanche erkende ondertussen dat het Congres bevoegd is de regering te controleren. Wel liet hij doorschemeren dat bepaalde uitlatingen van politici mogelijk strafrechtelijke gevolgen kunnen hebben.

De confrontatie dreigt daarmee uit te groeien tot een juridische en constitutionele machtsstrijd. Wanneer de Democraten in januari de leiding overnemen, kunnen zij hun onderzoeksagenda daadwerkelijk uitvoeren. Het Witte Huis maakt nu al duidelijk zich daartegen stevig te zullen verzetten.