PFAS gevonden in alle 1.629 onderzochte moedermelkmonsters

BILTHOVEN, 7 augustus 2026 – In alle 1.629 onderzochte moedermelkmonsters van Nederlandse vrouwen zijn PFAS aangetroffen. Bij 18 procent lag de totale hoeveelheid volgens een brede berekeningsmethode boven de gebruikte risicogrens. Bij 82 procent bleef de concentratie eronder. Dat blijkt uit landelijk onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), gepubliceerd op 1 juli 2026.

PFOS en PFOA in vrijwel ieder monster

Het RIVM onderzocht de moedermelk op 29 verschillende PFAS. PFOS en PFOA werden in vrijwel ieder monster gevonden. Vier stoffen – PFOS, PFOA, PFNA en PFHxS – kwamen in 93 procent van de monsters voor. PFOS werd het vaakst en in de hoogste concentraties aangetroffen. Van de 29 onderzochte PFAS werden er 21 niet of nauwelijks gevonden.

PFAS zijn door mensen gemaakte chemische stoffen die zeer langzaam afbreken. Ze zijn door jarenlang gebruik in tal van producten en industriële processen inmiddels wijdverspreid aanwezig in milieu, voedsel en drinkwater. Eerder onderzoek van het RIVM liet al zien dat vrijwel iedereen in Nederland te veel PFAS in het bloed heeft.

Twee methoden geven verschillende percentages

Het achterliggende onderzoeksrapport bevat een belangrijke nuance. Het RIVM gebruikte twee methoden om de totale blootstelling met een risicogrens te vergelijken.

Bij de bredere som-PEQ-methode, waarbij zestien PFAS en verschillen in schadelijkheid worden meegewogen, bleef 82 procent onder de risicogrens en kwam 18 procent erboven. Wanneer alleen wordt gerekend met de vier zogeheten EFSA-PFAS – PFOS, PFOA, PFNA en PFHxS – bleef 97 procent onder de grens en kwam 3 procent erboven.

Het percentage van 18 procent betekent daarom niet dat bij bijna een vijfde van alle baby’s daadwerkelijk gezondheidsschade ontstaat.

Mogelijke invloed op immuunsysteem

Onder de risicogrens worden volgens het RIVM geen schadelijke effecten verwacht. Boven de grens kunnen gezondheidseffecten niet worden uitgesloten. Bij een te hoge blootstelling aan PFAS kan onder meer het adaptieve immuunsysteem van kinderen worden beïnvloed. Een overschrijding betekent echter niet dat een kind onmiddellijk ziek wordt. Erfelijkheid, leefomstandigheden en andere factoren spelen eveneens een rol.

Advies over borstvoeding verandert niet

Ondanks de onderzoeksresultaten adviseren het RIVM en het Voedingscentrum om borstvoeding te blijven geven wanneer dat mogelijk en passend is. Moedermelk bevat belangrijke voedingsstoffen en stoffen die bijdragen aan bescherming tegen ziekten. Het Voedingscentrum stelt dat de huidige kennis geen aanleiding geeft het advies over borstvoeding aan te passen.

Het onderzoek zegt niets over PFAS afkomstig uit borstkolven, flessen of andere babyproducten. Er is uitsluitend gemeten welke PFAS al in de verzamelde moedermelk aanwezig waren.

RIVM wil totale blootstelling verder terugdringen

Volgens het instituut onderstrepen de resultaten de noodzaak om de blootstelling van de Nederlandse bevolking aan PFAS verder te verminderen. Omdat PFAS langzaam uit het lichaam verdwijnen, zal een structureel lagere blootstelling naar verwachting uiteindelijk ook leiden tot lagere concentraties in moedermelk.

Interactieve grafiek met tabbladen

De grafiek hieronder gebruikt uitsluitend cijfers uit het RIVM-onderzoek. De eerste twee tabbladen tonen de twee verschillende berekeningsmethoden voor de risicogrens. Daardoor wordt zichtbaar waarom in het publieksbericht 18 procent wordt genoemd, terwijl de EFSA-4-methode op 3 procent uitkomt.