Veiligheidsmaatregelen bij COA Ter Apel na aanhoudende overlast

TER APEL, 14 juli 2026 – Sinds 20 mei hanteert het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een gecontroleerde toegang bij de opvanglocatie in Ter Apel. Deze maatregel was noodzakelijk vanwege een chronisch tekort aan opvangplekken en onvoldoende doorstroom naar andere locaties in Nederland. Via een kwetsbaarheidstoetsing krijgen uitsluitend de meest kwetsbare personen, waaronder gezinnen met kinderen en minderjarigen, direct toegang tot het aanmeldcentrum.

Asielzoekers die hier niet voor in aanmerking komen, verbleven tijdelijk op het voorterrein van de opvanglocatie. Deze groep varieerde de afgelopen weken in omvang van enkele tientallen tot maximaal 140 personen per dag. Hoewel er voor hen nachtopvang in omliggende gemeenten werd geregeld, ontstonden er overdag knelpunten. Het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk Nederland boden aanvankelijk hulp op het voorterrein met onder meer maaltijden, beschutting en informatievoorziening.

Escalatie en stopzetting hulpverlening

In een periode van zeven weken vonden er diverse incidenten plaats op het voorterrein, waaronder opstootjes, vechtpartijen, intimidatie en twee steekincidenten. Deze overlast werd voornamelijk veroorzaakt door een kleine groep asielzoekers met een kansarme aanvraag of door personen zonder asielaanvraag.

Ondanks extra inzet van politie in Westerwolde, boa’s en COA-beveiligers verbeterde de veiligheidssituatie niet structureel. Dit leidde ertoe dat medewerkers van het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk Nederland zich niet langer veilig voelden. Op de avond van 10 juli zagen de organisaties zich genoodzaakt de hulpverlening op het voorterrein voorlopig te staken.

Nieuwe veiligheidsafspraken

Na spoedoverleg tussen het ministerie, het COA, de gemeente Westerwolde, het Rode Kruis, de politie, het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) en de Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA) is besloten tot strengere maatregelen.

• Het gebied rondom het aanmeldcentrum, inclusief het voorterrein, is officieel aangemerkt als veiligheidsrisicogebied.
• Er is preventief fouilleren mogelijk gemaakt en er worden extra beveiligingscamera’s ingezet.
• Er zijn tijdelijk twee extra boa’s beschikbaar gesteld.
• Nieuwkomers worden overdag niet meer op het voorterrein opgevangen, maar in het (voormalige) DISA-pand van het RVB op het terrein.

Binnen dit DISA-pand worden via het COA vier extra beveiligers ingezet om toezicht te houden en de toelating in goede banen te leiden. Het Rode Kruis krijgt op deze locatie de bevoegdheid om op basis van expertise de kwetsbaarheid van asielzoekers te beoordelen, waarbij hun oordeel leidend is voor de opvangaanbieding door het COA.

Het Rode Kruis stelt in afstemming met het COA huisregels op; bij overlastgevend gedrag kan de toegang worden ontzegd en volgt waar mogelijk strafrechtelijke vervolging. Het COA verzorgt daarnaast het vervoer vanaf het DISA-pand naar de noodnachtopvang om te voorkomen dat mensen in de omgeving gaan zwerven.

Noodzaak voor structurele oplossingen

Minister van Asiel en Migratie, Bart van den Brink, heeft opnieuw een dringende oproep gedaan aan alle Nederlandse gemeenten om spoednoodopvanglocaties te openen. Om tot een structurele oplossing te komen, zijn volgens de minister verschillende maatregelen essentieel.

Naast een verlaagde instroom en een versnelde, effectieve terugkeer van overlastgevende en criminele vreemdelingen, blijft de inzet gericht op de uitvoering van de Spreidingswet en fatsoenlijke opvang. Tevens is een snelle doorstroming van statushouders naar reguliere gemeentelijke huisvesting van groot belang om de druk op de opvangketen te verlichten.