SAN ANTONIO – De Amerikaanse president Donald Trump is woensdagavond 7 oktober tijdens een verkiezingsbijeenkomst in de Amerikaanse staat Texas herhaaldelijk onderbroken door demonstranten. Zeker twaalf betogers verstoorden zijn toespraak in het Freeman Coliseum in San Antonio. Meerdere demonstranten werden door de politie verwijderd. Trump was naar Texas gekomen om de Republikeinse Senaatskandidaat Ken Paxton te steunen, maar de bijeenkomst maakte vooral duidelijk hoe gespannen de politieke verhoudingen in de doorgaans Republikeinse staat zijn geworden.**

De president sprak voor een volle zaal en probeerde kiezers te overtuigen van het belang van een Republikeinse overwinning bij de tussentijdse verkiezingen van november.

Texas geldt al tientallen jaren als een belangrijk bolwerk van de Republikeinse Partij. De politieke situatie is dit jaar echter minder vanzelfsprekend. De afnemende populariteit van Trump, de oorlog met Iran en de hoge brandstofprijzen zorgen ervoor dat Democraten hopen op een doorbraak.

De bijeenkomst werd verschillende keren verstoord door demonstranten. Een van hen bevond zich volgens aanwezige verslaggevers dicht bij het podium. Politieagenten grepen in en begeleidden betogers naar buiten.

Trump bespot demonstranten tijdens toespraak

Trump reageerde op de onderbrekingen met spottende opmerkingen. Tijdens een van de incidenten liep hij kort bij de microfoon vandaan.

Toen een demonstrant werd verwijderd, maakte de president een grap over diens moeder. Volgens Trump zou zij juist op hem hebben gestemd.

De onderbrekingen brachten de bijeenkomst niet definitief tot stilstand. Trump vervolgde zijn toespraak en gebruikte het optreden om zijn aanhangers aan te moedigen naar de stembus te gaan.

De aanwezigheid van demonstranten illustreerde de politieke tegenstellingen waarmee de president tijdens zijn verkiezingstournee wordt geconfronteerd.

Republikeinen vrezen verkiezingsverlies in Texas

De Republikeinse Partij had aanvankelijk niet verwacht zoveel geld en campagneactiviteiten in Texas te moeten investeren.

Bij de presidentsverkiezingen van 2024 won Trump de staat nog met een voorsprong van bijna veertien procentpunten. Texas wordt daardoor traditioneel beschouwd als een van de betrouwbaarste Republikeinse staten.

Toch zijn de verhoudingen veranderd.

De oorlog met Iran, stijgende benzineprijzen en ontevredenheid over het economisch beleid hebben de Republikeinen in het defensief gedrongen.

Volgens Amerikaanse berichtgeving is inmiddels meer dan 300 miljoen dollar besteed aan verkiezingscampagnes in Texas.

De bijeenkomst in San Antonio was bovendien het derde bezoek van Trump aan de staat in minder dan een maand.

Daarmee onderstreept de president het belang van Texas voor de Republikeinse pogingen om hun machtspositie in Washington te behouden.

Trump steunt omstreden Senaatskandidaat Ken Paxton

Een belangrijk doel van het bezoek was het ondersteunen van Ken Paxton, de Republikeinse kandidaat voor de Amerikaanse Senaat.

Paxton, momenteel minister van Justitie van Texas, won eerder de Republikeinse voorverkiezingsstrijd van de zittende senator John Cornyn. Trump speelde daarbij een belangrijke rol door zich achter Paxton te scharen.

Tijdens de bijeenkomst prees de president zijn partijgenoot uitvoerig.

Volgens Trump behoort Paxton tot de beste ministers van Justitie die de Verenigde Staten hebben gekend.

De kandidaat kreeg veel lof voor zijn loyaliteit aan de president en zijn harde conservatieve koers.

Paxton verscheen later zelf op het podium en bedankte Trump voor zijn steun.

De Senaatskandidaat is echter niet onomstreden. Eerdere politieke schandalen en vragen over zijn integriteit worden door Democraten gebruikt om zijn kandidatuur aan te vallen.

Democraten zien historische kans

De Democratische tegenstander van Paxton is James Talarico.

Hij hoopt een einde te maken aan de lange reeks Republikeinse overwinningen bij Senaatsverkiezingen in Texas. De staat koos voor het laatst in 1988 een Democraat voor de Amerikaanse Senaat.

Talarico heeft met zijn campagne aanzienlijke financiële steun weten te verzamelen.

In combinatie met de dalende waarderingscijfers van Trump en de kritiek op Paxton heeft dat de verkiezingsstrijd spannender gemaakt dan vooraf werd verwacht.

De strijd om de Senaatszetel is ook van nationaal belang. Democraten proberen bij de tussentijdse verkiezingen de meerderheid in de Amerikaanse Senaat te veroveren.

Een overwinning in Texas zou daarbij een belangrijke politieke doorbraak betekenen.

Opvallende afwezigheid van gouverneur Abbott

Een andere opvallende ontwikkeling was de afwezigheid van de Republikeinse gouverneur Greg Abbott.

Abbott, die zelf verwikkeld is in een spannende herverkiezingsstrijd met de Democrate Gina Hinojosa, verscheen niet bij de bijeenkomst van Trump.

In plaats daarvan stond hij gepland voor de opening van een ziekenhuis op ongeveer 530 kilometer afstand.

Democraten grepen zijn afwezigheid aan om te suggereren dat de gouverneur afstand probeert te houden van de president.

Abbott heeft Trump jarenlang nadrukkelijk gesteund, maar wordt bij zijn herverkiezing geconfronteerd met dezelfde economische en politieke problemen die de Republikeinse Partij landelijk parten spelen.

Er is geen bevestiging dat Abbott bewust wegbleef om politieke afstand tot Trump te creëren.

Iran en hoge brandstofprijzen opnieuw onderwerp

Tijdens zijn toespraak ging Trump ook in op de oorlog met Iran en de gevolgen daarvan voor de Amerikaanse economie.

De hoge benzineprijzen vormen een belangrijk onderwerp tijdens de verkiezingscampagne. Veel Amerikaanse huishoudens merken de gevolgen van de gestegen energieprijzen.

Trump verdedigde het Amerikaanse optreden tegen Iran en stelde dat de financiële gevolgen moeten worden afgewogen tegen de risico's van een groter militair conflict.

Hij verwees daarbij naar de mogelijkheid dat Amerikaanse steden zoals San Diego en Los Angeles doelwit zouden kunnen worden van Iraanse aanvallen.

Volgens de president moet worden voorkomen dat dergelijke dreigingen werkelijkheid worden.

De uitspraken sloten aan bij zijn eerdere verdediging van de oorlog, waarbij hij de hogere brandstofkosten presenteerde als een prijs die volgens hem moet worden betaald voor de nationale veiligheid.

Trump pleit opnieuw voor doodstraf

De president gebruikte de bijeenkomst ook om zijn standpunten over criminaliteit en zware straffen te benadrukken.

Trump herhaalde zijn steun voor de doodstraf voor grootschalige drugshandelaren, mensenhandelaren en personen die politieagenten doden.

Ook sprak hij over Nidal Malik Hasan, de voormalige Amerikaanse legermajoor die in 2009 dertien mensen doodschoot op de militaire basis Fort Hood in Texas.

Hasan moet volgens de aangekondigde plannen worden geëxecuteerd door een vuurpeloton. Trump heeft eerder deze week ingestemd met deze executiemethode.

De president bekritiseerde Talarico op het terrein van strafrecht en suggereerde dat zijn Democratische tegenstander minder streng zou optreden.

De campagne van Talarico gaf niet onmiddellijk duidelijkheid over diens standpunt over de geplande executie.

Hoge onderscheiding voor oud-honkballer Roger Clemens

Naast de politieke onderwerpen maakte Trump tijdens de bijeenkomst bekend dat voormalig honkballer Roger Clemens de Presidential Medal of Freedom zal ontvangen.

Dat is de hoogste civiele onderscheiding van de Verenigde Staten.

Clemens speelde jarenlang in de Amerikaanse Major League Baseball, onder meer voor de Boston Red Sox en New York Yankees.

Zijn loopbaan kende grote sportieve successen, maar ook controverses over vermeend gebruik van prestatiebevorderende middelen.

De voormalige werper is mede daardoor niet opgenomen in de Baseball Hall of Fame.

Trump haalde Clemens op het podium en sprak zijn waardering uit voor diens sportieve prestaties.

Clemens reageerde verrast en vereerd op de aangekondigde onderscheiding.

Texas wordt belangrijke test voor Trump

De bijeenkomst in San Antonio laat zien dat de Republikeinen in aanloop naar de verkiezingen van november rekening moeten houden met een moeilijkere strijd dan aanvankelijk werd aangenomen.

Voor Trump staat niet alleen het politieke lot van Ken Paxton op het spel, maar ook zijn vermogen om Republikeinse kiezers te mobiliseren in een staat die lange tijd als veilig werd beschouwd.

De demonstraties, de toenemende campagne-uitgaven en de afwezigheid van gouverneur Abbott illustreren de druk waaronder de partij staat.

De tussentijdse verkiezingen moeten duidelijk maken of de Republikeinen hun sterke positie in Texas weten te behouden of dat de Democraten voor een historische verkiezingsverrassing kunnen zorgen.